Adhyaya 130
Chapter 130: घातचक्रम् (Ghāta-cakra) — Maṇḍalas, Portents, and Regional Prognostics for Victory
भगवान अग्नी घातचक्रविद्या सांगताना विजयासाठी मांडले जाणारे मण्डल चार विभागांत स्पष्ट करतात आणि पुढे आग्नेय मण्डलाची लक्षणे विशेषतः वर्णितात। विकृत वारे, सूर्य-चंद्राचे परिवेष, भूकंप, भयंकर गर्जना, ग्रहण, धूमकेतू, धुरकट ज्वाळा, रक्तवृष्टी, तीव्र उष्णता व शिळापात—अशा अपशकुनांना रोग, दुष्काळ, दूधउत्पादन घट, पीकनाश इत्यादी सामाजिक-पर्यावरणीय संकटांशी जोडले आहे। नक्षत्रांनुसार या निमित्तांचे भौगोलिक फल सांगितले असून उत्तरापथ व इतर जनपदांमध्ये विशिष्ट नक्षत्रकाळी अधोगती, तसेच वायव्य, वारुण, माहेन्द्र अशा दिशा/तत्त्वाधिपत्याच्या नक्षत्रवर्गांमुळे विनाश ते आरोग्य-समृद्धीपर्यंत भिन्न परिणाम होतात। मुखग्राम-पुच्छग्राम अशा ग्रामप्रकारांचे निदान, एका राशीत चंद्र–राहु–सूर्य संयोग, आणि तिथिसंधीवर सोमग्राम ठरविण्याचा नियमही दिला आहे। हा अध्याय धर्मरक्षणासाठी युद्ध-ज्योतिष व राज्य-प्रश्नरूप आग्नेय विद्या दर्शवितो।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter systematizes utpāta-reading for statecraft and warfare: it defines Agneya Maṇḍala lakṣaṇas, correlates specific celestial/terrestrial portents with famine and regional decline, and classifies outcomes through nakṣatra and directional (Vāyavya/Vāruṇa/Māhendra) frameworks.
By treating predictive and strategic knowledge as Dharma-aligned vidyā: correct interpretation of omens guides rulers to protect populations, restrain destructive conflict, and uphold cosmic order—turning applied Jyotiṣa and war-science into loka-saṅgraha that supports inner discipline and righteous action.