Adhyaya 333
Samavṛtta-nirūpaṇa — Definition of Samavṛtta (Equal-syllabled Metres)
भगवान अग्नी अर्धसम वृत्तांपासून पुढे जाऊन समवृत्त (समाक्षरी) वृत्तांचे निरूपण करतात. यति, विच्छेद तसेच मध्य व अंतस्थ गणांची ओळख यांद्वारे समाक्षरी रचना कशी ठरते हे सांगितले आहे. हा अध्याय तांत्रिक सूचीप्रमाणे अनेक वृत्तांची नावे, त्यांचे गण-क्रम, स्मरणसुलभ गट, आणि कधी कधी वर्गीकरण/स्थाननिर्देश (उच्च गट, उपजाति-प्रकार) देतो. पिंगल-परंपरेतील प्राचीन उपदेश व शिस्तबद्ध विभागांचा संदर्भ देत गाथा-प्रस्तार आणि क्रम-परिवर्तन/तालिकेचा तर्कही सूचित केला आहे. एकूणच छंदःशास्त्र ही ध्वनी-रूपाची शिस्तबद्ध विद्या आहे असे अग्नी प्रतिपादित करतात; गणपद्धतीचे प्रभुत्व मिळाल्यास काव्य व यज्ञोच्चार अचूक राहतो, धर्मपरंपरा सुरक्षित राहते आणि साहित्यिक अभिव्यक्ती अधिक परिष्कृत होते।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Identification of samavṛtta metres through gaṇa-sequences and structural markers such as yati (pause) and viccheda (metrical division), alongside named vṛttas and upajāti variants.
Correct prosody safeguards mantra and śāstric recitation; disciplined sound-structure becomes a dharmic practice that supports both accurate transmission and inward steadiness (sādhana through precision).