Adhyaya 30
Chapter 30: मण्डलविधिः (Maṇḍala-vidhi) — Procedure for the Maṇḍala
या अध्यायात मण्डल-लक्षणांची पूर्व चर्चा संपवून विधिनिष्ठ उपासना-तंत्र सांगितले आहे. नारद कमळ-आधारित मण्डलातील पूजाक्रम मांडतात—मध्य पद्मात ब्रह्मदेवांना त्यांच्या अङ्गांसह प्रतिष्ठापित करून पूजन करावे, म्हणजे मण्डल केवळ आकृती न राहता देवत्वाचे सजीव क्षेत्र ठरते. पूर्व दिशेच्या पद्म-भागात पद्मनाभ विष्णूंची स्थापना करून दिशानुसार/पाकळ्यांनुसार देवतांचे क्रमबद्ध नियोजन दाखवले आहे. हीच अग्नेय-विद्या: पवित्र भूमिती, मंत्ररचित पूजा आणि धर्मनियम यांचा संगम करून भक्तीसह शिस्तबद्ध, पुनरावृत्तीयोग्य साधना घडवते।
Shlokas
Frequently Asked Questions
It prescribes worship within a lotus-maṇḍala: Brahmā is worshiped at the center together with his aṅgas, and Viṣṇu (Padmanābha) is worshiped in the eastern lotus-sector/petal, establishing a directional and hierarchical placement of deities.
By turning spatial design into disciplined upāsanā: the maṇḍala organizes attention, mantra, and deity-placement into a repeatable procedure, so technical correctness becomes a form of dharma that supports inner purification and devotional concentration.