Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

वंशवर्णनम्, अनिरुद्धविवाहः, तथा बलराम-रुक्मी द्यूतविवादः

चारुविन्दं सुचारुं च चारुं च बलिनां वरम् रुक्मिण्य् अजनयत् पुत्रान् कन्यां चारुमतीं तथा

cāruvindaṃ sucāruṃ ca cāruṃ ca balināṃ varam rukmiṇy ajanayat putrān kanyāṃ cārumatīṃ tathā

രുക്മിണി ചാരുവിന്ദൻ, സുചാരു, ചാരു, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബലിൻ—ഇവരെ പുത്രന്മാരായി പ്രസവിച്ചു; കൂടാതെ ചാരുമതി എന്ന പുത്രിയെയും പ്രസവിച്ചു।

cāru-vindamCāruvinda (name)
cāru-vindam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcāru (प्रातिपदिक) + vinda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम
su-cārumSucāru (name)
su-cārum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsu (अव्यय) + cāru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
cārumCāru (name)
cārum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcāru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
balināmof the strong
balinām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbalin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
varamthe best, excellent one
varam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; उपपद-भावे 'श्रेष्ठम्'
rukmiṇīRukmiṇī
rukmiṇī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrukmiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (पदच्छेदे: रुक्मिणी अजनयत्)
ajanayatgave birth to
ajanayat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु: √jan)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense in usage 'gave birth/produced'
putrānsons
putrān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
kanyāma daughter
kanyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
cāru-matīmCārumatī (name)
cāru-matīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcāru (प्रातिपदिक) + matī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम
tathāalso
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (particle): 'also'

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

Avatara: Krishna

Purpose: To embody divine household life and extend protection and dharma through progeny within his avatāra-līlā.

Leela: Loka-rakshana

Dharma Restored: Household dharma (gṛhastha order) and dynastic continuity in the Yādava line.

Vamsha: Chandra

Key Kings: Cāruvinda, Sucāru, Cāru, Balin, Cārumatī

Vishnu Form: Krishna

Bhakti Type: Vatsalya

Lakshmi Presence: Sri

R
Rukmini
K
Krishna
C
Charuvinda
S
Sucharu
C
Charu
B
Balin
C
Charumati
Y
Yadava dynasty

FAQs

It anchors Krishna’s divine presence within a historical-genealogical framework, showing how dharma and royal order continue through the Yadava line.

By enumerating offspring and relations as an ordered lineage, Parāśara presents history as a vehicle through which Vishnu’s providence sustains society and dharma.

Even in a genealogical statement, Krishna’s supremacy is implied: the flourishing of his lineage signifies the Lord’s sustaining power operating through human history and kinship.