Adhyaya 184: Installation of a Copper Icon (Tāmrārcā) and Its Consecratory Worship

Verse 1

अथ ताम्रार्चास्थापनम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ ताम्रेण प्रतिमां कृत्वा सुरूपां चैव भास्वराम् ॥ उचितेनोपचारेण वेश्ममध्यमुपानयेत्

ഇപ്പോൾ താമ്രാർചയുടെ സ്ഥാപനം. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—താമ്രത്തിൽ സുന്ദരരൂപവും ദീപ്തിയുമുള്ള പ്രതിമ നിർമ്മിച്ച്, യുക്തമായ ഉപചാരങ്ങളോടെ അതിനെ ഗൃഹത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണം.

Verse 2

ततो वेश्मन्युपागम्य स्थापयित्वा उदङ्मुखः ॥ चित्रायां चैव नक्षत्रे कुर्याच्चैवाधिवासनम्

അനന്തരം ഗൃഹത്തിലേക്ക് ചെന്നു ഉത്തരമുഖമായി സ്ഥാപിച്ച്, ചിത്രാ നക്ഷത്രത്തിൽ അധിവാസനസംസ്കാരം നടത്തണം.

Verse 3

जलं च सर्वगन्धेन पञ्चगव्येन मिश्रितम् ॥ स्नापयेच्च ततो मां वै इमं मन्त्रमुदाहरेत्

സകല സുഗന്ധങ്ങളും പഞ്ചഗവ്യവും കലർത്തിയ ജലത്തോടെ എന്നെ സ്നാനിപ്പിക്കണം; തുടർന്ന് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 4

मन्त्रः— योऽसौ भवान्तिष्ठति सारभूतः त्वं ताम्रके तिष्ठसि नेत्रभूतः ॥ आगच्छ मूर्तौ सह पञ्चभूतैर्मया च पात्रैः सह विश्वधामन्

മന്ത്രം— ‘ഹേ സാരഭൂതനേ! നീ താമ്രപ്രതിമയിൽ നേത്രരൂപമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ വിശ്വധാമൻ! പഞ്ചഭൂതങ്ങളോടുകൂടെ ഈ മൂർത്തിയിൽ, എന്നോടും ഈ പാത്രങ്ങളോടും കൂടി, ആഗമിക്കണമേ.’

Verse 5

अनेनैव तु मन्त्रेण स्थापयित्वा यशस्विनि ॥ पूर्वन्यायेन कर्तव्यमधिवासनपूजनम्

ഹേ യശസ്വിനീ! ഇതേ മന്ത്രംകൊണ്ട് സ്ഥാപിച്ച്, മുൻവിധിപ്രകാരം അധിവാസനവും പൂജനവും നടത്തണം.

Verse 6

व्यतीतायां च शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे ॥ ऋचा शुद्धिं विधायाथ स्नापयेन्मन्त्रपूर्वकम् ॥

രാത്രി കഴിഞ്ഞ് സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, ഋചാ (വേദമന്ത്രം) കൊണ്ടു ശുദ്ധി നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് മന്ത്രപൂർവം സ്നാനിപ്പിക്കണം.

Verse 7

ब्राह्मणा वेदपाठांश्च कुर्युस्तत्र समागताः ॥ बहूनि मङ्गलान्यत्र मण्डपे स्थापयेत्ततः ॥

അവിടെ സമാഗമിച്ച ബ്രാഹ്മണർ വേദപാഠം നടത്തണം. തുടർന്ന് മണ്ഡപത്തിൽ അനേകം മംഗളദ്രവ്യങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 8

सुगन्धद्रव्यसंयुक्तं जलं चादाय पूजकः ॥ ततो मे स्नपनं कार्यमिमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർത്ത ജലം എടുത്ത് പൂജകൻ എന്റെ സ്നപനം (സ്നാനകർമ്മം) നടത്തണം; തുടർന്ന് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 9

मन्त्रः— ॐ योऽसौ भवान्सर्ववरः प्रभुश्च मायाबलो योगबलप्रधानः ॥ आगच्छ शीघ्रं च मम प्रियाय सन्तिष्ठ ताम्रेष्वपि लोकनाथ ॥

മന്ത്രം— ഓം। ഹേ സർവ്വവരദാതാവായ പ്രഭോ, മായാബലത്തിൽ ബലവാൻ, യോഗബലത്തിൽ അഗ്രഗണ്യൻ! എന്റെ പ്രിയകർമ്മത്തിനായി शीഘ്രം വരിക; ഹേ ലോകനാഥാ, താമ്രപാത്രങ്ങളിലുമേയും അധിഷ്ഠിതനായി നിലകൊള്ളുക.

Verse 10

मन्त्रेणानेन मां स्थाप्य गन्धपुष्पादिदीपकैः ॥

ഈ മന്ത്രംകൊണ്ട് എന്നെ സ്ഥാപിച്ച്, ഗന്ധം, പുഷ്പം, ദീപം മുതലായ ഉപചാരങ്ങളാൽ (പൂജ) നടത്തണം.

Verse 11

स्थापनामन्त्रः— ॐ प्रकाशप्रकाश जगत्प्रकाश विज्ञानमयानन्दमय त्रैलोक्यनाथात्रागच्छ इह सन्तिष्ठतां भवान्पुरुषोत्तम मामव इति ॥ अनेन स्थापनां कृत्वा मम शास्त्रानुसारतः ॥ शुक्लवस्त्रं समादाय इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

സ്ഥാപനമന്ത്രം— ഓം। ഹേ പ്രകാശത്തിന്റെ പ്രകാശമേ, ജഗത്തിന്റെ പ്രകാശമേ, വിജ്ഞാനമയ-ആനന്ദമയനായ ത്രൈലോക്യനാഥാ! ഇവിടെ വരിക; ഇവിടെ തന്നെ അധിഷ്ഠിതനായി നിലകൊള്ളുക. ഹേ പുരുഷോത്തമാ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ—ഇതി. ശാസ്ത്രാനുസാരമായി ഇങ്ങനെ സ്ഥാപനം നടത്തി, ശ്വേതവസ്ത്രം എടുത്ത് തുടർന്ന് വരുന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 12

मन्त्रः— ॐ शुद्धस्त्वमात्मा पुरुषः पुराणो जगत्सु तत्त्वं सुरलोकनाथ ॥ वस्त्राणि गृह्णीष्व मम प्रियाणि नमोऽस्तु तस्मै पुरुषोत्तमाय ॥

മന്ത്രം— ഓം. നീ ശുദ്ധാത്മാവ്, ആദിപുരുഷൻ; ലോകങ്ങളിലെ തത്ത്വം, ദേവലോകനാഥൻ. എനിക്ക് പ്രിയമായ വസ്ത്രങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണമേ; ആ പുരുഷോത്തമനു നമസ്കാരം.

Verse 13

वस्त्रैर्विभूषितं कृत्वा मम कर्मपरायणः ॥ यथान्यायेन मे शीघ्रमर्चनं तत्र कारयेत् ॥

വസ്ത്രങ്ങളാൽ (മൂർത്തിയെ) അലങ്കരിച്ച്, എന്റെ കര്‍മ്മത്തിൽ പരായണനായി, വിധിപ്രകാരം അവിടെ വേഗത്തിൽ എന്റെ അർച്ചനം നടത്തിക്കൊള്ളണം.

Verse 14

अर्चनालङ्कृतं कृत्वा गन्धधूपादिभिः प्रभुम् ॥ सम्पूज्य विधिवन्मां तु नैवेद्यं परिकल्पयेत् ॥

ഗന്ധം, ധൂപം മുതലായവകൊണ്ട് അർച്ചനയാൽ പ്രഭുവിനെ അലങ്കരിച്ച്, വിധിപ്രകാരം എന്നെ സമ്യക് പൂജിച്ച ശേഷം നൈവേദ്യം ഒരുക്കണം.

Verse 15

दत्त्वा स्वादु च नैवेद्यं शान्तिपाठं तु कारयेत् ॥ मन्त्रः— शान्तिर्भवतु देवानां विप्राणां शान्तिरुत्तमा ॥

മധുര നൈവേദ്യം അർപ്പിച്ച ശേഷം ശാന്തിപാഠം നടത്തിക്കൊള്ളണം. മന്ത്രം— ‘ദേവന്മാർക്ക് ശാന്തി ഭവിക്കട്ടെ; വിപ്രന്മാർക്ക് ഉത്തമ ശാന്തി ഭവിക്കട്ടെ.’

Verse 16

शान्तिर्भवतु राज्ञां च सराष्ट्राणां तथा विशाम् ॥ बालानां व्रीहिपण्यानां गर्भिणीनां च देहिनाम् ॥

രാജാക്കന്മാർക്കും, സമസ്ത രാജ്യങ്ങൾക്കും, ജനങ്ങൾക്കും ശാന്തി ഭവിക്കട്ടെ; കുട്ടികൾക്കും, ധാന്യവ്യാപാരികൾക്കും, ഗർഭിണികൾക്കും, എല്ലാ ദേഹികൾക്കും ശാന്തി ഭവിക്കട്ടെ.

Verse 17

शान्तिर्भवतु देवेश त्वत्प्रसादान्ममाखिला ॥ एवं शान्तिं पठित्वा तु ब्राह्मणांस्तत्र पूजयेत् ॥

ഹേ ദേവേശ്വരാ! നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ എനിക്ക് സമ്പൂർണ്ണ ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ. ഇങ്ങനെ ശാന്തിപാഠം ചൊല്ലി അവിടെ ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിക്കണം.

Verse 18

गुरुं भागवतं चैवमर्चयेच्च यथाविधि ॥ ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र यथोत्पन्नेन माधवि ॥

ഇങ്ങനെ യഥാവിധി ഗുരുവിനെയും ഭാഗവതഭക്തനായ വൈഷ്ണവനെയും അർച്ചിക്കണം; ഹേ മാധവി, അവിടെ യഥാപ്രാപ്തമായതുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണർക്കു ഭോജനം നൽകണം.

Verse 19

गुरुर्यस्य न तुष्टो वै तस्माद्दूरतरो ह्ययम् ॥ य एतेन विधानॆन कुर्यात्संस्थापनं मम ॥

ആരുടെ ഗുരു സത്യമായി തൃപ്തനല്ലയോ, അവനു ഈ (കർമ്മം) ഫലസിദ്ധിയിൽ നിന്ന് വളരെ ദൂരമാണ്. എന്നാൽ ഈ വിധാനപ്രകാരം എന്റെ സ്ഥാപനം ചെയ്യുന്നവൻ അഭീഷ്ടഫലം പ്രാപിക്കും.

Verse 20

तारितं च कुलं तेन नवभिः सप्तविंशतिः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे ताम्रार्चास्थापनं मम ॥

ആ കർമത്താൽ ഒൻപതും ഇരുപത്തേഴും (അഥവാ അനേകം) തലമുറകളോളം കുലം തരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നു പറയുന്നു. ഹേ ഭദ്രേ, എന്റെ താമ്രപ്രതിമയുടെ സ്ഥാപനം സംബന്ധിച്ച് ഇതാണ് നിന്നോട് പറഞ്ഞത്.

Verse 21

कथयिष्यामि ते ह्येवं कार्त्स्न्येन प्रतिमार्चनम् ॥ जलस्य बिन्दवो यावन्मम स्नाने च सुन्दरी ॥ तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके महीयते ॥

ഞാൻ നിന്നോട് പ്രതിമാർച്ചനത്തെ സമ്പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കും. ഹേ സുന്ദരി, എന്റെ സ്നാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ജലബിന്ദുക്കൾ എത്രയോ, അത്ര സഹസ്രവർഷങ്ങൾ മനുഷ്യൻ എന്റെ ലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു.

Verse 22

ज्वलन पवनतुल्यावन भावन तपन श्वासन स्वयं तिष्ठ भगवन् पुरुषोत्तम ॐ ॥ इति ॥ ततो द्वारमुपागम्य वेश्म शीघ्रं प्रवेशयेत् ॥ आसने चापि मां स्थाप्य पूजयेद्भक्तिपूर्वकम् ॥

“ഹേ ഭഗവൻ പുരുഷോത്തമാ! നീ ജ്വലനസ്വരൂപൻ, പവനതുല്യൻ, രക്ഷകൻ, ഭാവനൻ, താപകൻ, ശ്വാസസ്വരൂപൻ—സ്വയം നിലകൊള്ളുക, ഓം।” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, തുടർന്ന് വാതിലിനരികെ ചെന്നു വിഗ്രഹത്തെ വേഗത്തിൽ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കണം; എന്നെ ആസനത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച് ഭക്തിപൂർവം പൂജിക്കണം।

Verse 23

विशेषेण गुरुं पूज्य वस्त्रालङ्कारभोजनैः ॥ तेनाहं पूजितो भूमे सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥

വിശേഷമായി ഗുരുവിനെ വസ്ത്രം, അലങ്കാരം, ഭോജനം എന്നിവകൊണ്ട് പൂജിച്ച് ആദരിക്കണം। ഹേ ഭൂമേ! ഗുരുപൂജയാൽ ഞാനും പൂജിതനാകുന്നു—ഇത് ഞാൻ നിന്നോട് സത്യമായി പറയുന്നു।