Shloka 13
Manifestation of Katyayani — The Manifestation of Katyayani (Durga) and the Humbling of the Vindhya by Agastya
प्रजापतीनां दशनाश्च तेजसा याक्षेण नासा श्रवणौ च मारुतात् साध्येन च भ्रयुगलं सुकान्तिमत् कन्दर्पबाणासनसन्निभं बभौ // वम्प्_19.12 तर्थार्षितेजोत्तममुत्तमं महन्नाम्ना पृथिव्यामभवत् प्रसिद्धम् कात्यायनीत्येव तदा बभौ सा नाम्ना च तेनैव जगत्प्रसिद्धा
prajāpatīnāṃ daśanāśca tejasā yākṣeṇa nāsā śravaṇau ca mārutāt sādhyena ca bhrayugalaṃ sukāntimat kandarpabāṇāsanasannibhaṃ babhau // VamP_19.12 tarthārṣitejottamamuttamaṃ mahannāmnā pṛthivyāmabhavat prasiddham kātyāyanītyeva tadā babhau sā nāmnā ca tenaiva jagatprasiddhā
പ്രജാപതികളുടെ തേജസ്സാൽ അവളുടെ ദന്തങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു; യക്ഷന്റെ തേജസ്സാൽ നാസിക; മാരുതന്റെ തേജസ്സാൽ ശ്രവണങ്ങൾ. സാധ്യരുടെ തേജസ്സാൽ അവളുടെ ഭ്രൂയുഗളം അത്യന്തം കാന്തിമയമായി—കന്ദർപ്പന്റെ ധനുസ്സും ബാണാസനവും പോലെയുള്ള മനോഹര വളവോടെ—പ്രകാശിച്ചു. ആ പരമ മഹത്തായ തേജസ് ഭൂമിയിൽ ഒരു ഉന്നത നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി; അപ്പോൾ അവൾ ‘കാത്യായനി’ എന്ന നാമത്തിൽ ദീപ്തയായി, അതേ നാമത്തിൽ ലോകത്തിൽ വിഖ്യാതയായി.
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shringara", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Divine power is portrayed as a harmonized convergence of many cosmic functions: creation (Prajāpatis), vitality (Vāyu), and celestial orders (Sādhyas). The ethical subtext is cooperation and unity—great protective power arises when the gods’ strengths are integrated rather than isolated.
Primarily within 'vaṃśānucarita/character narratives' and allied mythic description rather than sarga/pratisarga cosmogenesis; it is a theophanic/epiphanic account of Devī’s manifestation and naming, embedded in narrative exposition.
Each bodily feature sourced from a deity’s tejas symbolizes that Devī embodies the totality of divine competencies. The Kāma (Kandarpa) simile for the eyebrows emphasizes irresistible, auspicious beauty—power that attracts and subdues disorder without relying solely on brute force.