Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 83

आश्विने शुक्लपक्षस्य अष्टम्यां च विशेषतः । स्नातव्यं च प्रयत्नेन योगिनीप्रीतये नृभिः

āśvine śuklapakṣasya aṣṭamyāṃ ca viśeṣataḥ | snātavyaṃ ca prayatnena yoginīprītaye nṛbhiḥ

ആശ്വിന മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ അഷ്ടമിയിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, യോഗിനികളുടെ പ്രീതിക്കായി ജനങ്ങൾ പരിശ്രമത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.

āśvinein (the month) Āśvina
āśvine:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootāśvina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण—(māsa/समय) ‘आश्विन-सम्बन्धि’
śuklapakṣasyaof the bright fortnight
śuklapakṣasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśukla + pakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; कर्मधारय-समासः (śuklaḥ pakṣaḥ)
aṣṭamyāmon the eighth (lunar day)
aṣṭamyām:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṣṭamī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तिथि-नाम
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
viśeṣataḥespecially
viśeṣataḥ:
Viśeṣaṇa (Adverbial qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣa (प्रातिपदिक) + tas (तद्धित)
Formअव्यय; प्रकार/विशेषणार्थक क्रियाविशेषण (adverb)
snātavyamone should bathe
snātavyam:
Kriyā (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Root√snā (स्ना, धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेय—कर्तव्यता/आवश्यकता (gerundive: ‘should be bathed’)
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
prayatnenawith effort
prayatnena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootprayatna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/उपायार्थ
yoginīprītayefor the pleasure of the Yoginīs
yoginīprītaye:
Sampradāna (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyoginī + prīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (yoginyāḥ prītiḥ)
nṛbhiḥby men
nṛbhiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; कर्तृ-सम्बन्धे (agent in passive sense)

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narration style)

Tirtha: Yoginī-kuṇḍa

Type: kund

Scene: Dawn on Āśvina śukla aṣṭamī: pilgrims gather with lamps and flowers at Yoginī-kuṇḍa, performing careful bathing as an act of propitiation; subtle signs of Navarātra season.

Ā
Āśvina
Ś
Śuklapakṣa
A
Aṣṭamī
Y
Yoginīs

FAQs

Right timing (tithi and month) intensifies the fruit of tīrtha practice and devotion.

Yoginīkuṇḍa in the Ayodhyā Māhātmya.

Bathing at the tīrtha on Āśvina bright-half Aṣṭamī to please the Yoginīs.