Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 27
Devanagari script
पवनांदोलितांभोजदलपर्वांतवर्त्तिनाम् । पततामिव जन्तूनां स्थैर्यमेका हरिस्मृतिः
Transliteration
pavanāṃdolitāṃbhojadalaparvāṃtavarttinām | patatāmiva jantūnāṃ sthairyamekā harismṛtiḥ
Translation
കാറ്റിൽ ആടുന്ന താമരയിലയുടെ അഗ്രത്തിൽ നിൽക്കുന്ന, വീഴാനൊരുങ്ങുന്ന ജീവികൾക്കുള്ള ഏക സ്ഥിരത—ഹരിസ്മരണ മാത്രം.
Word by Word
पवनwind
पवन:
Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootपवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-तत्पुरुषे पूर्वपद (समासाङ्ग); अर्थे—वायु
आन्दोलितshaken
आन्दोलित:
Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootआन्दोलित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दोल्)
Formभूतकृदन्त; समासाङ्ग (आन्दोलित- = shaken)
अम्भोजदलlotus-petal
अम्भोजदल:
Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootअम्भोज + दल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग; अम्भोजस्य दलम् (lotus-petal)
पर्वान्तedge/tip
पर्वान्त:
Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootपर्व + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग; पर्वणः अन्तः (edge/joint-end)
वर्त्तिनाम्of those situated (there)
वर्त्तिनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘स्थित/वर्तमान’ अर्थे—वर्तिन्
पतताम्of (those) falling
पतताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपत् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्) ‘पतत्’ → षष्ठी बहुवचन; ‘falling’
इवas if
इव:
Sambandha (Simile-marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमार्थक (like/as if)
जन्तूनाम्of creatures
जन्तूनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
स्थैर्यम्steadiness
स्थैर्यम्:
Karta (Predicate-noun/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्थैर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एकाalone, single
एका:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (हरिस्मृतिः)
हरिस्मृतिःremembrance of Hari
हरिस्मृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि + स्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—हरेः स्मृतिः
Speaker
Īśvara (Śiva)
Characters & Entities
H
Hari (Viṣṇu)J
Jantu (beings)FAQs
In an unstable world, continuous remembrance of Hari is the firm support that prevents spiritual downfall.
Ayodhyā is the overarching Māhātmya context; the verse universalizes the teaching beyond a single spot.
Smṛti/japa in principle—maintaining constant remembrance of Hari as a daily sādhana.