Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 65
दक्षिणोत्तरभागे तु सरयूतमसावधिः । एतत्क्षेत्रस्य संस्थानं हरेरन्तर्गृहं स्थितम् । मत्स्याकृतिरियं विप्र पुरी विष्णोरुदीरिता
dakṣiṇottarabhāge tu sarayūtamasāvadhiḥ | etatkṣetrasya saṃsthānaṃ harerantargṛhaṃ sthitam | matsyākṛtiriyaṃ vipra purī viṣṇorudīritā
തെക്കും വടക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ സരയൂയും തമസയും അതിരുകളാണ്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വിന്യാസം ഹരിയുടെ അന്തർഗൃഹംപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ വിപ്രാ! വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ പുരി മത്സ്യാകൃതിയെന്ന് പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു।
Agastya (contextual; until explicit speaker change at 68)
Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (Sarayū–Tamasā maryādā)
Type: kshetra
Listener: Vipra (brāhmaṇa)
Scene: Aerial sacred-map vision: Ayodhyā-kṣetra outlined by two rivers, with the overall perimeter forming a fish silhouette; within it, a radiant ‘inner house’ of Hari glows at the center, pilgrims moving along ghāṭas.
FAQs
Holy geography is theology made visible: Ayodhyā is presented not merely as a town but as Hari’s intimate residence, sanctified by rivers and form.
Ayodhyā-kṣetra, bounded by the Sarayū and Tamasā rivers, is glorified as Viṣṇu’s own city.
No explicit ritual is stated here; it provides a sacred topography for pilgrimage orientation.