Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 106

Devanagari script

चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा विष्णुहरिं विभुम् । सर्वपापक्षयं प्राप्य नाकपृष्ठे महीयते

Transliteration

cakratīrthe naraḥ snātvā dṛṣṭvā viṣṇuhariṃ vibhum | sarvapāpakṣayaṃ prāpya nākapṛṣṭhe mahīyate

Translation

ചക്രതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭു വിഷ്ണു-ഹരിയെ ദർശിച്ചാൽ, സർവ്വപാപക്ഷയം പ്രാപിച്ച് സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു।

Word by Word

• चक्रतीर्थे: at Cakra-tīrtha
• चक्रतीर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चक्रतीर्थ (प्रातिपदिक; चक्र + तीर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund)

• विष्णुहरिम्: Viṣṇu-Hari (the Lord)
• विष्णुहरिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णुहरि (प्रातिपदिक; विष्णु + हरि)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समाहार/एकदेवतावाचक (as a single deity epithet)

• विभुम्: the all-pervading (mighty)
• विभुम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to विष्णुहरिम्)

• सर्वपापक्षयम्: the destruction of all sins
• सर्वपापक्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्वपापक्षय (प्रातिपदिक; सर्व + पाप + क्षय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्राप्य इत्यस्य कर्म

• प्राप्य: having attained
• प्राप्य: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष अव्यय (Gerund), ‘having obtained’

• नाकपृष्ठे: in heaven (on the heavenly plane)
• नाकपृष्ठे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाकपृष्ठ (प्रातिपदिक; नाक + पृष्ठ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण

• महीयते: is honored
• महीयते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि/भावे

Speaker

Narrative voice (contextual, not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Dwijottamas / sages (as addressed in the frame)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim completes ritual bathing at Cakratīrtha, then stands with folded hands before a radiant Viṣṇu-Hari icon; celestial attendants above suggest ‘nāka-pṛṣṭha’ honor.

Characters & Entities

• Cakratīrtha
• Viṣṇu
• Hari
• Nāka (Svarga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snānā combined with divine darśana is portrayed as a complete purifier leading to exalted post-mortem honor.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha in Ayodhyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing at the tīrtha and taking darśana of Viṣṇu-Hari.