Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

कदाचित्तां गृहं प्राप्तां सतीं दक्षः सुदुर्मनाः । भर्त्रा सह विनिंद्यैनां भर्त्सयामास वै रुषा

kadācittāṃ gṛhaṃ prāptāṃ satīṃ dakṣaḥ sudurmanāḥ | bhartrā saha viniṃdyaināṃ bhartsayāmāsa vai ruṣā

ഒരിക്കൽ സതി അവന്റെ ഗൃഹത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, അത്യന്തം വിഷണ്ണനായ ദക്ഷൻ അവളെ ഭർത്താവിനോടുകൂടെ നിന്ദിച്ച്, കോപത്തോടെ ശാസിച്ചു।

कदाचित्once, at some time
कदाचित्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: once/sometime)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म/Object of भर्त्सयामास)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
गृहम्home
गृहम्:
Gati-karma (गतिकर्म/Goal)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राप्ताम्arrived (having reached)
प्राप्ताम्:
Karma-dharma (कर्मधर्म/Attribute of object)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘having arrived’ (agreeing with ताम्/सतीम्)
सतीम्Satī
सतीम्:
Karma (कर्म/Apposition to ताम्)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुदुर्मनाःvery dejected, ill-disposed
सुदुर्मनाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्—दक्षः; समासः—कर्मधारय (सु + दुर्मनाः)
भर्त्राwith (her) husband
भर्त्रा:
Sahakari (सहकारी/Associate; with सह)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय/उपसर्गसदृश (postposition: with)
विनिन्द्यhaving censured
विनिन्द्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निन्द् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund); पूर्वक्रिया—‘having reviled’
एनाम्this (woman), her
एनाम्:
Karma (कर्म/Object of विनिन्द्य/भर्त्सयामास)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
भर्त्सयामासrebuked, scolded
भर्त्सयामास:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभर्त्स् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; (परिप्रयोगः—आमास-आगम)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (particle: indeed)
रुषाwith anger
रुषा:
Karana (करण/Instrument—manner)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (instrumental of manner)

Narrator (within Īśvara’s discourse context)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Satī arrives at her father’s house; Dakṣa, seated with rigid posture, points accusingly while speaking harshly; Satī stands composed yet wounded, Śiva implied by symbolic presence (trident/ash marks) or shown beside her, calm and detached.

S
Satī
D
Dakṣa
Ś
Śiva (implied as Satī’s husband)

FAQs

Abusive speech toward the righteous—especially toward one’s own kin—destroys merit and invites spiritual downfall.

No site is named in this verse; it is part of the narrative embedded in the Vastrāpathakṣetra Māhātmya.

None; it highlights a dharmic prohibition—harmful speech and disrespect.