Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

ये मृता राजशार्दूल ते नराः स्वर्ग गामिनः । उत्पाद्य पुत्रान्संस्थाप्य पितृपैतामहे पदे

ye mṛtā rājaśārdūla te narāḥ svarga gāminaḥ | utpādya putrānsaṃsthāpya pitṛpaitāmahe pade

ഹേ രാജശാർദൂലാ! ഈ പുണ്യസന്ദർഭത്തിൽ മരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു; പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ച് അവരെ പിതൃ-പൈതാമഹ പദത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച് വംശപരമ്പര തുടരുന്നു।

येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक
मृताःdied
मृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootमृ (धातु) → मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकालिक-कर्तरि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
राजशार्दूलO tiger among kings
राजशार्दूल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (राजा एव शार्दूलः)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नराःmen
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्वर्गto heaven
स्वर्ग:
Gati/Karma (Goal/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (गन्तव्य-रूपेण; गामिनः इत्यस्य उपपदम्)
गामिनःgoers
गामिनः:
Predicate/Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootगामिन् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक (goer)
उत्पाद्यhaving begotten/produced
उत्पाद्य:
Purvakala-kriya
TypeVerb
Rootउत् + पद्/पाद् (धातु; causative √पद्/√पाद्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘उत्पाद्य’ = उत्पा(द)यित्वा-लोप; अर्थः ‘उत्पादयित्वा/जनयित्वा’
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
संस्थाप्यhaving established (them)
संस्थाप्य:
Purvakala-kriya
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘संस्थाप्य’ = संस्थापयित्वा (causative sense: having established)
पितृपैतामहेin the ancestral (father-and-grandfather)
पितृपैतामहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + पैतामह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (पितृ च पैतामहं च)
पदेstate/position
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

A narrator/teacher voice within the Vastrāpatha Māhātmya (contextual speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: A king (rājaśārdūla)

Scene: A king listens as a sage describes men who die in the sacred precinct; behind them, a household scene shows sons performing ancestral rites, symbolizing ‘paitāmaha-pada’ continuity.

R
rājā (king)
S
svarga

FAQs

Punya connected with sacred death and righteous household duty culminates in svarga, especially when one sustains the ancestral line through dharmic progeny.

The Vastrāpatha kṣetra/mahātīrtha in Prabhāsa Khaṇḍa is being praised in this section.

No specific ritual is prescribed here; the verse emphasizes putra-dharma and ancestral establishment as a dharmic ideal.