Adhyaya 2

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रं वस्त्रापथं पुनः । यत्प्रभासस्य सर्वस्वं क्षेत्रं नाभिः प्रियं मम

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് വീണ്ടും വസ്ത്രാപഥം എന്ന പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്കു പോകണം; അത് പ്രഭാസത്തിന്റെ സർവ്വസ്വവും, എനിക്ക് നാഭിപോലെ പ്രിയവും ആകുന്നു.

Verse 2

यत्र साक्षाद्भवो देवः सृष्टिसंहारकारकः । पृथिव्यां स त्वधिष्ठाता तत्त्वानामादिमः प्रभुः

അവിടെ സൃഷ്ടി-സംഹാരങ്ങൾ നടത്തുന്ന സാക്ഷാൽ ഭവദേവൻ വസിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ അവൻ അധിഷ്ഠാതാവും തത്ത്വങ്ങളുടെ ആദി പ്രഭുവുമാകുന്നു.

Verse 3

स स्वयंभूः स्थितस्तत्र प्रभासे भूतिदो भवः । भवतीदं जगद्यस्मात्तस्माद्भव इति स्मृतः

പ്രഭാസത്തിൽ അവിടെ സ്വയംഭൂയായ ഭവൻ നിലകൊള്ളുന്നു, ഭൂതി-സമൃദ്ധി ദാനകൻ; അവനാൽ ഈ ജഗത്ത് ഭവിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് ‘ഭവ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 4

यः सकृत्कुरुते यात्रां क्षेत्रे वस्त्रापथे पुनः । विगाह्य तत्र तीर्थानि कृतकृत्यः स जायते

ആരെങ്കിലും ഒരിക്കൽ പോലും വസ്ത്രാപഥ ക്ഷേത്രയാത്ര ചെയ്ത് അവിടത്തെ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, അവൻ കൃതകൃത്യനാകുന്നു।

Verse 5

अथ दृष्ट्वा भवं देवं सकृत्पूज्यविधानतः । केदारयात्राफलभाक्स भवेन्मनुजोत्तमः

പിന്നീട് ദേവൻ ഭവൻ (ശിവൻ)നെ ഒരിക്കൽ ദർശിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ഒരിക്കൽ പൂജിച്ചാൽ, അവൻ കേദാരയാത്രാഫലത്തിന്റെ ഭാഗ്യവാനായ ഉത്തമ മനുഷ്യനാകും।

Verse 6

चैत्रे मासि भवं दृष्ट्वा न पुनर्जायते भुवि । वैशाख्यामथवा सम्यग्भवं दृष्ट्वा विमुच्यते

ചൈത്ര മാസത്തിൽ ഭവനെ ദർശിച്ചാൽ ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല; അല്ലെങ്കിൽ വൈശാഖത്തിൽ ശരിയായി ഭവദർശനം ചെയ്താൽ വിമുക്തി ലഭിക്കും।

Verse 7

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नर्मदायां तु यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्द्धेन भवं दृष्ट्वा दिनेदिने

വാരാണസി, കുരുക്ഷേത്രം, നർമദയിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം—ഇവിടെ ദിനംപ്രതി ഭവദർശനത്തോടെ അർദ്ധനിമിഷത്തിൽ തന്നെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 8

दुर्ल्लभस्तत्र वासस्तु दुर्ल्लभं भवदर्शनम् । प्रेतत्वं नैव तस्यास्ति न याम्या नारकी व्यथा

അവിടെ വാസം ദുർലഭം, ഭവദർശനവും ദുർലഭം; അത് ലഭിച്ചവന് പ്രേതത്വമില്ല, യമയാതനയില്ല, നരകവ്യഥയും ഇല്ല।

Verse 9

येषां भवालये प्राणा गता वै वरवर्णिनि । धन्यानामपि धन्यास्ते देवानामपि देवताः

ഹേ വരവർണിനി! ഭവന്റെ ആലയത്തിൽ ആരുടെ പ്രാണൻ വിടപറയുന്നുവോ, അവർ ധന്യന്മാരിലും പരമധന്യർ—ദേവന്മാരിലും ദേവതുല്യർ.

Verse 10

वस्त्रापथे मतिर्येषां भवे येषां मतिः स्थिरा । गोदानं तत्र शंसंति ब्राह्मणानां च भोजनम् । पिंडदानं च तत्रैव कल्पांतं तृप्तिमा वहेत्

വസ്ത്രാപഥത്തിൽ ആരുടെ മനസ്സ് നിശ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്നുവോ, ഭവനിൽ (ശിവനിൽ) ആരുടെ ഭക്തി സ്ഥിരമാണോ—അവിടെ ഗോദാനവും ബ്രാഹ്മണഭോജനവും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെയേ ചെയ്ത പിണ്ഡദാനം കല്പാന്തം വരെ തൃപ്തി നൽകും.

Verse 11

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ते भवोद्भवम् । श्रुतं पापोपशमनं यज्ञायुतफलप्रदम्

ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി നിനക്കു ഭവോദ്ഭവ മഹാത്മ്യം പറഞ്ഞു. ഇത് ശ്രവിച്ചാൽ പാപശമനം ഉണ്ടാകുകയും പത്തായിരം യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.