Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

लुब्धकाघात संत्रस्तभ्रांतसूकरशंबरे । संहृष्टक्षत्रियवातस्थानदानविचक्षणे

Transliteration

lubdhakāghāta saṃtrastabhrāṃtasūkaraśaṃbare | saṃhṛṣṭakṣatriyavātasthānadānavicakṣaṇe

Translation

അവിടെ വേട്ടക്കാരുടെ അടികളാൽ ഭീതരായി ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ കാട്ടുപന്നിയും മാനും അലഞ്ഞു നടന്നു; ഉല്ലസിച്ച ക്ഷത്രിയർ കാറ്റോടുന്ന ആ നിലത്തെ പാളയത്തിനുയോജ്യമെന്നു കരുതി സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചു।

Word by Word

• लुब्धकाघातसंत्रस्तभ्रान्तसूकरशंबरे: where boars/forest-beasts, frightened by hunters’ blows, roam about
• लुब्धकाघातसंत्रस्तभ्रान्तसूकरशंबरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: लुब्धक (प्रातिपदिक) + आघात (प्रातिपदिक) + संत्रस्त (कृदन्त, सम्-त्रस् धातु, क्त) + भ्रान्त (कृदन्त, भ्रम् धातु, क्त) + सूकर (प्रातिपदिक) + शंबर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; ‘शंबर’ = मृग/वन्यपशु-विशेषः (contextual)

• संहृष्टक्षत्रियवातस्थानदानविचक्षणे: where delighted kshatriyas are skilled in giving resting-places/shelter (lit. ‘wind-resting places’)
• संहृष्टक्षत्रियवातस्थानदानविचक्षणे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: संहृष्ट (कृदन्त, सम्-हृष् धातु, क्त) + क्षत्रिय (प्रातिपदिक) + वातस्थान (प्रातिपदिक; वात + स्थान) + दान (प्रातिपदिक) + विचक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; ‘विचक्षण’ = कुशल/प्रवीण

Speaker

Sārasvata

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A restless forest-edge: boars and deer scatter in fear from hunters’ blows; nearby, exhilarated kṣatriyas survey a windy open ground, judging it suitable for a camp—an atmosphere of impending conflict within a sacred landscape.

Characters & Entities

• Sārasvata
• Hunters
• Boars
• Deer
• Kṣatriyas (warriors)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even amid danger and worldly activity, the tīrtha narrative prepares for divine protection and the triumph of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The wilderness tract associated with Vastrāpathakṣetra in the Prabhāsa-khaṇḍa setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it describes the perilous surroundings that motivate seeking divine refuge.