Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

पितरं मातरं भगिनीं तत्पतिं दुहितां पतिम् । भागिनेयमथ दौहित्रं मित्रसंबधिबांधवान् । संभोज्य पातकैः सर्वैर्मुच्यंते गृहमेधिनः

pitaraṃ mātaraṃ bhaginīṃ tatpatiṃ duhitāṃ patim | bhāgineyamatha dauhitraṃ mitrasaṃbadhibāṃdhavān | saṃbhojya pātakaiḥ sarvairmucyaṃte gṛhamedhinaḥ

പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും, സഹോദരിയെയും അവളുടെ ഭർത്താവിനെയും, മകളെയും മരുമകനെയും, ഭാഗിനേയനെയും ദൗഹിത്രനെയും, കൂടാതെ സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും വിരുന്നൂട്ടി ആദരിച്ചാൽ ഗൃഹസ്ഥർ സർവ്വ പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതരാകും.

पितरम्father
पितरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
भगिनीम्sister
भगिनीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तत्-पतिम्her husband
तत्-पतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तस्य पतिः)
दुहिताम्daughter
दुहिताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
पतिम्husband
पतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
भागिनेयम्sister's son (nephew)
भागिनेयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभागिनेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अथthen/and
अथ:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक-निपात (then/and)
दौहित्रम्daughter's son (grandson)
दौहित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदौहित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
मित्र-संबधि-बांधवान्friends, relations, and kinsmen
मित्र-संबधि-बांधवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक) + संबधि (प्रातिपदिक) + बांधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; समाहार/समुच्चय-द्वन्द्व (मित्राश्च संबधयश्च बांधवाश्च)
संभोज्यhaving fed/entertained
संभोज्य:
Kriya (Gerundial action)
TypeVerb
Rootसम् + भुज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); सम्-उपसर्गपूर्वक; ‘संभोज्य’ = भोजयित्वा/भोजयित्वा (having fed/entertained)
पातकैःby/through sins
पातकैः:
Hetu/Karana (Cause/Instrument)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (पातकैः)
मुच्यन्तेare freed
मुच्यन्ते:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (are released)
गृहमेधिनःhouseholders
गृहमेधिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगृहमेधिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A householder arranges a communal meal: parents seated with honor, sister and her husband, daughter and son-in-law, nephew and grandson, friends and relatives; servers offer water and food with reverence, suggesting a dharmic feast as expiation.

FAQs

For householders, compassionate hospitality and feeding one’s kin and community is a purifying dharma that destroys sin.

The verse functions as tīrtha-ācāra within Vastrāpathakṣetra Māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa).

Saṃbhojana—feeding/hosting parents, relatives, and associates as a meritorious act leading to pāpa-kṣaya.