Adhyaya 97

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि योगेश्वरमिति श्रुतम् । कामेशाद्वायवे भागे धनुषां सप्तके स्थितम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവീ, തുടർന്ന് ‘യോഗേശ്വരം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ലിംഗത്തിലേക്കു ഗമിക്കണം. അത് കാമേശ്വരത്തിൽ നിന്ന് വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ ഏഴ് ധനുസ്സിന്റെ അകലെയുണ്ട്.

Verse 2

लिंगं महाप्रभावं हि दर्शनात्पापनाशनम् । पूर्वे युगे तु संख्यातं गणेश्वरमिति श्रुतम्

ഈ ലിംഗം മഹാപ്രഭാവമുള്ളതാണ്; ദർശനമാത്രത്തിൽ പാപനാശം സംഭവിക്കുന്നു. പൂർവയുഗത്തിൽ ഇത് ‘ഗണേശ്വരം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു എന്നു ശ്രുതി പറയുന്നു.

Verse 3

पुरा मम गणा देवि असंख्याता महावलाः । क्षेत्रं माहेश्वरं ज्ञात्वा प्रभासं समुपागमन्

ഹേ ദേവീ, പുരാകാലത്ത് എന്റെ ഗണങ്ങൾ—അസംഖ്യരും മഹാബലവാന്മാരും—പ്രഭാസത്തെ മാഹേശ്വര ക്ഷേത്രമെന്നറിഞ്ഞ് അവിടെ എത്തി.

Verse 4

तत्रस्थाश्च तपो घोरं तेपुस्ते योगमाश्रिताः । दिव्याब्दानां सहस्रं तु ततस्तुष्टो महेश्वरः

അവിടെ വസിച്ച്, യോഗത്തെ ആശ്രയിച്ച് അവർ ഘോരതപസ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മഹേശ്വരൻ പ്രസന്നനായി.

Verse 5

यस्मा त्षडंगयोगेन तेषां तुष्टो वृषध्वजः । तेन योगेश्वरं नाम लिंगं योगफलप्रदम्

ഷഡംഗയോഗസാധനയാൽ വൃഷധ്വജൻ (ശിവൻ) അവരിൽ പ്രസന്നനായതിനാൽ, ആ ലിംഗം ‘യോഗേശ്വരം’ എന്ന നാമം പ്രാപിച്ചു; യോഗഫലം നൽകുന്നതുമാണ്.

Verse 6

यस्तमर्चयते भक्त्या सम्यक्पूजाविधानतः । स योगसिद्धिमाप्नोति मोदते दिवि देववत्

ഭക്തിയോടെ പൂജാവിധിപ്രകാരം അവനെ സമ്യകായി അർച്ചിക്കുന്നവൻ യോഗസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു, സ്വർഗത്തിൽ ദേവനെപ്പോലെ ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 7

यो दद्यात्कांचनं मेरुं कृत्स्नां चैव वसुन्धराम् । योगेशं पूजयेद्यस्तु स तयोरधिकः स्मृतः

ആരെങ്കിലും സ്വർണമയ മേരുവും സമസ്ത ഭൂമിയും ദാനം ചെയ്താലും, യോഗേശനെ പൂജിക്കുന്നവൻ ആ രണ്ടിനേക്കാളും ശ്രേഷ്ഠനെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 8

वृषभस्तत्र दातव्यः संपूर्णफलहेतवे । एवमेकादश प्रोक्ता रुद्राः प्राभासमाश्रिताः । नित्यं पूज्याश्च वंद्याश्च क्षेत्रस्य फलमीप्सुभिः

അവിടെ സമ്പൂർണ്ണ ഫലപ്രാപ്തിക്കായി വൃഷഭദാനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ പ്രഭാസത്തിൽ ആശ്രിതമായ ഏകാദശ രുദ്രന്മാർ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ക്ഷേത്രഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവരെ നിത്യം പൂജിക്കുകയും വന്ദിക്കുകയും വേണം।

Verse 9

य एतां चैव शृणुयाद्रुद्रैकादशसंहिताम् । तस्य क्षेत्रफलं सर्वं प्रभासांतरवासिनः

ഈ ഏകാദശ രുദ്രസംഹിത ശ്രവിക്കുന്നവന് പ്രഭാസാന്തർവാസിയെപ്പോലെ സമസ്ത ക്ഷേത്രഫലവും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 10

यश्चैतान्नैव जानाति रुद्रान्प्राभासमाश्रितान् । स क्षेत्रमध्यसंस्थोऽपि नास्त्येव स पशुः स्मृतः

പ്രഭാസത്തിൽ ആശ്രിതമായ ഈ രുദ്രന്മാരെ അറിയാത്തവൻ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്നാലും യാതൊരു ഫലവും ലഭിക്കുകയില്ല; അവൻ പശുവെന്നുപോലെ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 11

एतेषां चैव रुद्राणां सर्वान्वाप्येकमेव वा । सोमेश्वरं पूजयित्वा जपेद्वै शतरुद्रियम् । सर्वेषां लभते पुण्यं रुद्राणां नात्र संशयः

ഈ എല്ലാ രുദ്രന്മാരെയും സമഗ്രമായി ഉൾക്കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ അവരിൽ ഒരാളെയെങ്കിലും ലക്ഷ്യമാക്കിയോ, സോമേശ്വരനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച് നിശ്ചയമായി ശതരുദ്രീയം ജപിക്കണം. അതിലൂടെ എല്ലാ രുദ്രന്മാരുടെയും പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 12

इदं रहस्यं संख्यातं माहात्म्यं तव भामिनि । रुद्राणां पापशमनं श्रुतं पुण्यविवर्द्धनम्

ഹേ ഭാമിനി (പ്രഭാമയിയായ ദേവി), നിനക്കായി ഈ രഹസ്യസ്വരൂപവും ക്രമബദ്ധമായി വിവരിച്ചതുമായ മഹാത്മ്യം പ്രസ്താവിച്ചു. ഇത് രുദ്രന്മാരോട് ബന്ധപ്പെട്ട പുണ്യകഥ—ശ്രവണത്തിൽ പാപശമനം വരുത്തി പുണ്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 97

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये योगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तनवतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘യോഗേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള തൊണ്ണൂറ്റേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപ്തമായി।