Adhyaya 96

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततोगच्छेन्महादेवि कामेश्वरमिति स्मृतम् । तस्यैवोत्तरदिग्भागे धनुषां त्रितये स्थितम् । रतीश्वरमिति ख्यातं त्रेतायां तत्सुरे श्वरि

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ‘കാമേശ്വരം’ എന്നു സ്മൃതമായ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കു പോകണം. അതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മൂന്നു ധനുസ്സിന്റെ അകലത്തിൽ, ‘രതീശ്വരം’ എന്നു ഖ്യാതനായ ദേവൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു—ഹേ സുരേശ്വരി, ത്രേതായുഗം മുതൽ പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 2

यस्मिन्दृष्टे मनुष्याणां पूजिते तु वरानने । नश्येच्च सप्तजन्माघं गृहभंगश्च नो भवेत्

ഹേ വരാനനേ ദേവി, അതിന്റെ ദർശനം മാത്രത്താൽ—വിശേഷിച്ച് പൂജിച്ചാൽ—മനുഷ്യരുടെ ഏഴ് ജന്മങ്ങളിലെ പാപം നശിക്കുന്നു; ഗൃഹഭംഗവും സംഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 3

देव्युवाच । केनायं स्थापितो देव कस्मात्प्रोक्तो रतीश्वरः । दर्शनेनास्य किं श्रेयः सर्वं विस्तरतो वद

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ! ഇതിനെ ആരാണ് സ്ഥാപിച്ചത്? എന്തുകൊണ്ട് ഇദ്ദേഹത്തെ ‘രതീശ്വരൻ’ എന്നു വിളിക്കുന്നു? ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനത്തിൽ എന്ത് ശ്രേയസ് ലഭിക്കുന്നു? എല്ലാം വിശദമായി പറയുക।

Verse 4

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । रतिर्नामाभवत्साध्वी कामपत्नी यशस्विनी

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, കേൾക്കുക; പാപനാശിനിയായ കഥ ഞാൻ പറയുന്നു. രതി എന്നൊരു സാദ്വി ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൾ കാമദേവന്റെ യശസ്വിനിയായ ഭാര്യയായിരുന്നു।

Verse 5

दग्धे मनसिजे पूर्वं देवेन त्रिपुरारिणा । तदर्थाय तपस्तेपे तस्मिन्देशे रतिः किल

മുമ്പ് ത്രിപുരാരിദേവൻ (ശിവൻ) മനസിജൻ (കാമൻ)നെ ദഗ്ധമാക്കിയപ്പോൾ, അതേ ലക്ഷ്യത്തിനായി രതി ആ ദേശത്തുതന്നെ തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 6

अंगुष्ठाग्रेण तिष्ठन्त्या यावद्युगचतुष्टयम् । आराधितो महादेवः शांतेन मनसा प्रिये

ഹേ പ്രിയേ! അവൾ അങ്കുഷ്ഠത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നാലു യുഗങ്ങൾ വരെ ശാന്തമായ മനസ്സോടെ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചു।

Verse 7

कस्मिंश्चिदथ काले तु निर्भिद्य धरणीतलम् । तदग्रतः समुत्तस्थौ लिगं माहेश्वरं प्रिये

പിന്നീട് ഒരു സമയത്ത് ഭൂതലം ഭേദിച്ച് അവളുടെ മുമ്പിൽ മാഹേശ്വര ലിംഗം ഉദ്ഭവിച്ച് ഉയർന്നു നിന്നു, ഹേ പ്രിയേ।

Verse 8

एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । आह्लादयंती सहसा तस्याश्चित्तं वरानने

അന്നേ സമയത്ത് ശരീരരഹിതമായ ഒരു വാണി ഉച്ചരിച്ചു; ഹേ സുമുഖീ, അത് പെട്ടെന്നു അവളുടെ ഹൃദയം ആഹ്ലാദിപ്പിച്ചു।

Verse 9

यस्मान्माहेश्वरं लिंगं त्वद्भक्त्या सहसोत्थितम् । पूजयेस्तन्महाभागे ततः कांतमवाप्स्यसि

നിന്റെ ഭക്തിയുടെ ശക്തിയാൽ ഈ മാഹേശ്വര ലിംഗം പെട്ടെന്നു ഉദ്ഭവിച്ചു, ഹേ മഹാഭാഗ്യവതീ; ഈ ലിംഗത്തെ പൂജിക്ക, അപ്പോൾ നീ നിന്റെ പ്രിയനെ പ്രാപിക്കും।

Verse 10

एतच्छुत्वा तु सा साध्वी देवदूतस्य भाषितम् । तल्लिंगं पूजयामास स भक्त्या परमया युता

ദേവദൂതന്റെ ഈ ശുഭവചനങ്ങൾ കേട്ട് ആ സാദ്വി പരമഭക്തിയോടെ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിച്ചു।

Verse 11

ततः कामः समुत्तस्थौ सुप्तोत्थित इव प्रिये । ततः प्रभृति तल्लिंगं कामेश्वरमिति श्रुतम्

അപ്പോൾ, ഹേ പ്രിയേ, ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റവനെപ്പോലെ കാമൻ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു. അന്നുമുതൽ ആ ലിംഗം ‘കാമേശ്വരം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി।

Verse 12

ततः सा कामदयिता वाक्यमेतदुवाच ह । प्रहृष्टा कामदेवाप्त्या पुरतः पुष्पधन्वनः

അപ്പോൾ കാമന്റെ പ്രിയയായ അവൾ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; കാമദേവനെ വീണ്ടും ലഭിച്ചതിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ അവൾ അത്യന്തം ഹർഷിതയായി, പുഷ്പധന്വൻ (കാമൻ) അവളുടെ മുമ്പിൽ നിന്നിരുന്നു।

Verse 13

पूजयिष्यंति ये चान्ये लिंगमेतत्समाहिताः । एवं ते वांछितां सिद्धिं भूयो यास्यंति सद्गतिम्

മറ്റുള്ളവരും സമാഹിതചിത്തത്തോടെ ഈ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവർ ഇഷ്ടസിദ്ധി പ്രാപിച്ച് പിന്നെയും സദ്ഗതിയെ പ്രാപിക്കും।

Verse 14

मनोऽभीष्टं तथा सर्वं यद्यपि स्यात्सदुर्ल्लभम् । तत्प्राप्स्यंति न संदेहो लिंगस्यास्य प्रसादतः

ഹൃദയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം—അതെത്ര ദുർലഭമായാലും—ഈ ലിംഗത്തിന്റെ പ്രസാദത്താൽ സംശയമില്ലാതെ ലഭിക്കും।

Verse 15

एवमुक्त्वा गता साध्वी रतिः कामेन संयुता । स्वस्थाने पूर्णकामा सा प्रहृष्टेनांतरात्मना

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സാദ്വിയായ രതി കാമനോടു ചേർന്ന് പുറപ്പെട്ടു. സ്വന്തം സ്ഥാനത്തെത്തി അവൾ പൂർണ്ണകാമയായി, അന്തരാത്മാവ് ഹർഷത്തിൽ നിറഞ്ഞു।

Verse 16

एनं चैत्रत्रयोदश्यां शुक्लायां यः समर्चति । सकामवद्भवेन्नृणां श्रुतं सौभाग्यदायकम्

ചൈത്ര ശുക്ല ത്രയോദശിയിൽ ആരെങ്കിലും അവനെ സമ്യകമായി ആരാധിച്ചാൽ, മനുഷ്യരിൽ അവൻ ഇഷ്ടപൂർത്തിയുള്ളവനാകും; ഇത് സൗഭാഗ്യദായകമെന്ന് ശ്രുതമാണ്।

Verse 96

हृति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षण्णवतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്തെ ഏകാദശരുദ്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘കാമേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള തൊണ്ണൂറ്റാറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।