Adhyaya 40

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि श्वेतकेतुप्रतिष्ठितम् । लिंगं महाप्रभावं तु भीमेनाराधितं पुरा

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പിന്നീട്, ഹേ മഹാദേവി, ശ്വേതകേതു പ്രതിഷ്ഠിച്ച മഹാപ്രഭാവമുള്ള ലിംഗത്തിങ്കലേക്ക് പോകണം; അതിനെ പുരാതനകാലത്ത് ഭീമൻ ആരാധിച്ചിരുന്നു।

Verse 2

केदारेश्वरसांनिध्ये नातिदूरे व्यवस्थितम् । पूजयते त्तद्विधानेन क्षीरस्नानादिभिः क्रमात् । यात्राफलमभिप्रेप्सुः प्रेत्य स्वर्गफलाय वै

കേദാരേശ്വരസാന്നിധ്യത്തിൽ, അതിദൂരമല്ലാതെ സ്ഥിതമായ ആ ലിംഗത്തെ വിധിപ്രകാരം പൂജിക്കണം—ക്രമമായി ക്ഷീരസ്നാനം മുതലായവ നടത്തി. യാത്രാഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ദേഹാന്തരത്തിൽ സ്വർഗ്ഗഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 3

देव्युवाच । श्वेतकेतोस्तु यद्देव लिंगं प्रोक्तं त्वया मम । तस्य जातं कथं देव नाम भीमेश्वरेति च

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ! നിങ്ങൾ എനിക്ക് പറഞ്ഞ ശ്വേതകേതുവിന്റെ ലിംഗം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിച്ചു, പ്രഭോ? അതുപോലെ ‘ഭീമേശ്വര’ എന്ന നാമം അതിന് എങ്ങനെ ലഭിച്ചു?

Verse 4

कथं विनिर्मितं पूर्वं तस्मिन्दृष्टे तु किं फलम्

അത് പൂർവകാലത്ത് എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു? അവിടെ അതിനെ ദർശിക്കുന്നതുമാത്രം കൊണ്ടു എന്ത് ഫലം ലഭിക്കുന്നു?

Verse 5

ईश्वर उवाच । आसीत्त्रेतायुगे पूर्वं राजा स्वायंभुवेंतरे । श्वेतकेतुरिति ख्यातो राजर्षिः सुमहातपाः

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു—പൂർവം ത്രേതായുഗത്തിൽ, സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ, ശ്വേതകേതു എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു—അത്യന്തം മഹാതപസ്സുള്ള രാജർഷി.

Verse 6

स प्रभासं समागत्य प्रतिष्ठाप्य महे श्वरम् । तपस्तेपे सुविपुलं सागरस्य तटे शुभे

അവൻ പ്രഭാസത്തിൽ എത്തി മഹേശ്വരനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, സമുദ്രത്തിന്റെ ശുഭ തീരത്ത് അതിവിപുലമായ തപസ്സു ചെയ്തു.

Verse 7

पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे वर्षास्वाकाशगस्तथा । हेमंते जलमध्यस्थो नव वर्षाणि पंच च

ഗ്രീഷ്മത്തിൽ അവൻ പഞ്ചാഗ്നി-വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു; വർഷാകാലത്ത് തുറന്ന ആകാശത്തിൻ കീഴിൽ നിർാവരണനായി നിന്നു. ഹേമന്തത്തിൽ ജലമദ്ധ്യേ നിലകൊണ്ട്—ഇങ്ങനെ ആകെ പതിനാലു വർഷം തപസ്സു ചെയ്തു.

Verse 8

ततश्चतुर्द्दशे देवि तपसा नियमेन च । तुष्टेनोक्तो मया देवि वरं वरय सुव्रत

പിന്നീട്, ഹേ ദേവി, പതിനാലാം വർഷത്തിൽ അവന്റെ തപസ്സും നിയമവും കണ്ടു പ്രസന്നനായ ഞാൻ അവനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ സുവ്രതേ, വരം വരിക്ക.”

Verse 9

श्वेतकेतुरथोवाच भक्तिं देहि सुनिश्चलाम् । स्थानेऽस्मिन्स्थीयतां देव यदि तुष्टोऽसि मे प्रभो

ശ്വേതകേതു പറഞ്ഞു—“എനിക്ക് അചഞ്ചല ഭക്തി ദയചെയ്യുക. ഹേ പ്രഭോ, നിങ്ങൾ എനിക്കു പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, ഈ സ്ഥാനത്തുതന്നെ അധിവസിക്കണമേ.”

Verse 10

एवमस्त्वित्यथोक्त्वाऽहं तस्यांतर्द्धानमागतः । ततः कालांतरेऽतीते श्वेतकेतुर्महाप्रभः

“ഏവമസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞ് ഞാൻ അവന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന് അന്തർധാനം ചെയ്തു. പിന്നെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ മഹാപ്രഭ ശ്വേതകേതു…

Verse 11

समाराध्य त्विदं लिंगं प्राप्तः स्थानं महोदयम् । ततो जातं नाम तस्य श्वेतकेत्वीश्वरं श्रुतम्

ഈ ലിംഗത്തെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച് അവൻ മഹോന്നത സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിച്ചു. അതിനാൽ ഇതിന്റെ നാമം ‘ശ്വേതകേത്വീശ്വരം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 12

अग्नितीर्थे महापुण्ये सर्वपातकनाशने । ततः कलियुगे प्राप्ते भ्रातृभिश्च समन्वितः

അഗ്നിതീർത്ഥത്തിൽ—മഹാപുണ്യപ്രദവും സർവ്വപാപനാശകനുമായ ആ സ്ഥലത്ത്—പിന്നെ കലിയുഗം വന്നപ്പോൾ, അവൻ സഹോദരന്മാരോടുകൂടി പ്രത്യക്ഷനായി।

Verse 13

तीर्थयात्राप्रसंगेन यदा प्रभासमागतः । भीमसेनो महाबाहुर्वायुपुत्रो ममांशजः

തീർത്ഥയാത്രയുടെ അവസരത്തിൽ, മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനൻ—വായുപുത്രനും എന്റെ അംശജനുമായവൻ—പ്രഭാസത്തിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ।

Verse 14

तल्लिंगं पूजयामास कृत्वा जागेश्वरं निजम् । मत्वा तीर्थं महापुण्यं सागरस्य समीपतः

അവൻ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിച്ചു, അതിനെ തന്റെ ‘ജാഗേശ്വര’മായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു; സമുദ്രസമീപത്തിലുള്ള ആ തീർത്ഥം മഹാപുണ്യപ്രദമെന്ന് കരുതി।

Verse 15

तदा प्रभृति भीमेशं पुनर्नामाऽभवच्छुभम् । दृष्टमात्रेण तेनैव सकृल्लिंगेन भामिनि

അന്നുമുതൽ അതിന്റെ ശുഭനാമം ‘ഭീമേശ’മായി; ഹേ ഭാമിനി, ആ ലിംഗത്തെ ഒരിക്കൽ മാത്രം ദർശിച്ചതിനാൽ പോലും…

Verse 16

अन्यजन्मकृतान्येव पापानि सुबहून्यपि । नाशमायांति सर्वाणि तथैवामुष्मिकाणि तु

മറ്റു ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത എത്രയോ പാപങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും അവ എല്ലാം നശിക്കുന്നു; അതുപോലെ പരലോകബന്ധമായ പാപങ്ങളും അകന്നുപോകുന്നു।

Verse 40

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भीमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ത്തിൽ ‘ഭീമേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നാല്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।