Adhyaya 359
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ മഹാദേവിയോട് ഉപദേശിക്കുന്നു—യാത്രികൻ ‘നാരായണ’ എന്ന തീർത്ഥത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ട് പോകണം. ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ഭാഗത്ത് ‘ശാണ്ഡില്യാ’ എന്ന വാപി/കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന കൃത്യമായ സ്ഥാനസൂചനയും നൽകുന്നു. വിധിപ്രകാരം അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശാണ്ഡില്യ ഋഷിയെ പൂജിക്കേണ്ട ക്രമം വിവരിക്കുന്നു. ഋഷി-പഞ്ചമിദിനത്തിൽ പതിവ്രതയായ സ്ത്രീ സ്പർശ-അസ്പർശനിയമം പാലിച്ചാൽ രജോദോഷം (മാസിക അശൗചം) സംബന്ധിച്ച ഭയം നിശ്ചയമായി നീങ്ങും എന്ന ഫലശ്രുതി പറയുന്നു. അവസാനം ഇത് സ്കന്ദപുരാണത്തിലെ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ‘നാരായണ-തീർത്ഥ-മാഹാത്മ്യം’ എന്ന അധ്യായമാണെന്ന് ഉപസംഹാരം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं नारायणाभिधम् । तस्यैवेशानदिग्भागे वापी शांडिल्यकीर्तिता
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് ‘നാരായണ’ എന്ന നാമമുള്ള തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അതിന്റെ ഈശാന ഭാഗത്ത് ‘ശാണ്ഡില്യാ’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ഒരു വാപി (പടിക്കിണർ) ഉണ്ട്.
Verse 2
स्नात्वा तत्रैव विधिवच्छांडिल्यं यः प्रपूजयेत् । ऋषिपंचम्यां विधिना नारी चैव पतिव्रता । स्पृष्ट्वास्पृष्ट्वा विमुच्येत रजोदोषभयाद्ध्रुवम्
അവിടെയേ തന്നെ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് ശാണ്ഡില്യനെ യഥാവിധി പൂജിക്കുന്നവൻ; കൂടാതെ ഋഷി-പഞ്ചമിയിൽ വിധിപൂർവ്വം വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന പതിവ്രതയായ സ്ത്രീ സ്പർശിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും ശുദ്ധി വരുത്തുകയാണെങ്കിൽ, അവൾ രജോദോഷഭയത്തിൽ നിന്ന് തീർച്ചയായും മോചിതയാകും.
Verse 358
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नारायणतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामा ष्टापंचाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘നാരായണതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള മൂന്നുനൂറ്റി അമ്പത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.