Adhyaya 344
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 344

Adhyaya 344

അധ്യായം 344-ൽ പ്രഭാസക്ഷേത്രപരിധിയിൽ ദേവിക്ക് ഈശ്വരൻ തീർത്ഥ-മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു. പാപഹരമായ ലിംഗം ‘ജരദ്ഗവേശ്വര’മെന്ന് പ്രസിദ്ധം; അത് ജരദ്ഗവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതും കപിലേശ്വരത്തിന് സമീപം ദിശാനിർദ്ദേശത്തോടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമെന്നു പറയുന്നു. ഇവിടെ ദർശന-പൂജനങ്ങളാൽ ബ്രഹ്മഹത്യാദി മഹാപാപങ്ങളും അനുബന്ധ ദോഷങ്ങളും നശിക്കും എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അതേ സ്ഥലത്ത് നദീദേവി അംശുമതിയുടെ സാന്നിധ്യവും പറയുന്നു. വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് പിണ്ഡദാനം (പിതൃകർമ്മം) ചെയ്യണമെന്ന് വിധാനം; അതിന്റെ ഫലമായി പിതാക്കൾ ദീർഘകാലം തൃപ്തരാകും. കൂടാതെ വേദവിദ്യയിൽ പാരംഗതനായ ബ്രാഹ്മണന് വൃഷഭദാനം ചെയ്യുന്നതിനെ പ്രശംസിക്കുന്നു. ഗന്ധ-പുഷ്പാർപ്പണം, പഞ്ചാമൃതാഭിഷേകം, ഗുഗ്ഗുലു ധൂപം, നിത്യസ്തുതി, നമസ്കാരം, പ്രദക്ഷിണ എന്നിവയിലൂടെ ഭക്തിപൂജ വിശദമാക്കുന്നു. വിവിധ ആഹാരങ്ങളാൽ ബ്രാഹ്മണഭോജനം നടത്തുന്നത് ധർമ്മമെന്നും ബഹുഗുണ പുണ്യഫലമെന്നും പറയുന്നു. ഈ തീർത്ഥം കൃതയുഗത്തിൽ ‘സിദ്ധോദക’ എന്നും കലിയുഗത്തിൽ ‘ജരദ്ഗവേശ്വര-തീർത്ഥ’ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं पापप्रणाशनम् । कपिलेश्वरस्यैशान्यामुत्तरेण व्यवस्थितम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവീ! തുടർന്ന് പാപനാശകമായ ആ ലിംഗത്തിലേക്ക് പോകണം; അത് കപിലേശ്വരന്റെ ഈശാന കോണിൽ വടക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 2

जरद्गवेश्वरंनाम जरद्गवप्रतिष्ठितम् । ब्रह्महत्यादि पापानां नाशनं नात्र संशयः

ഇതിന് ‘ജരദ്ഗവേശ്വരൻ’ എന്ന നാമം; ജരദ്ഗവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണ്. ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 3

तत्रैव संस्थिता देवि देवी अंशुमती नदी । तत्र स्नात्वा विधानेन पिडदानं तु दापयेत्

അവിടെയേ, ഹേ ദേവീ, ‘അംശുമതി’ എന്ന ദിവ്യ നദി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്കായി പിണ്ഡദാനം ചെയ്യിക്കണം.

Verse 4

वर्षकोटिशतं साग्रं पितॄणां तृप्तिमावहेत् । वृषभस्तत्र दातव्यो ब्राह्मणे वेदपारगे

ഇത് പിതൃകൾക്ക് സാഗ്രമായി നൂറുകോടി വർഷം തൃപ്തി വരുത്തുന്നു. അവിടെ വേദപാരംഗതനായ ബ്രാഹ്മണന് വൃഷഭദാനം നൽകണം.

Verse 5

ततस्तु पूजयेद्देवं गन्धपुष्पैर्जरद्गवम् । पञ्चामृतरसेनैव तथा गुग्गु लुधूपनैः

തുടർന്ന് ഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ ആ ദേവനായ ജരദ്ഗവനെ പൂജിക്കണം; പഞ്ചാമൃതരസത്തോടെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, ഗുഗ്ഗുലു മുതലായ ധൂപം അർപ്പിക്കണം.

Verse 6

स्तुतिदण्डनमस्कारैः प्रदक्षिणैरहर्निशम् । ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र भक्ष्यभोज्यैः पृथग्विधैः । एकेन भोजितेनैव कोटिर्भवति भोजिता

സ്തുതി, സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം, നമസ്കാരം, പ്രദക്ഷിണം എന്നിവ പകലും രാത്രിയും ചെയ്ത്, അവിടെ നാനാവിധ ഭക്ഷ്യ-ഭോജ്യങ്ങളാൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഭോജനദാനം ചെയ്യണം. ഒരാളെ ഭോജിപ്പിച്ചാൽ പോലും കോടി പേരെ ഭോജിപ്പിച്ച ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 7

कृते सिद्धोदकंनाम तत्तीर्थं परिकीर्त्तितम् । जरद्गवेश्वरं तीर्थं कलौ तु परिकीर्त्यते

കൃതയുഗത്തിൽ ആ തീർത്ഥം ‘സിദ്ധോദകം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു; കലിയുഗത്തിൽ അത് ‘ജരദ്ഗവേശ്വര തീർത്ഥം’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 344

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येंऽशुमतीमाहात्म्ये जरद्गवेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ത്തിനകത്തെ ‘അംശുമതീമാഹാത്മ്യ’ത്തിൽ ‘ജരദ്ഗവേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 344-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.