Adhyaya 318
ഈ അധ്യായം പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിന്റെ വിവരണത്തിനിടയിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സംക്ഷിപ്ത തത്ത്വസൂചനയാണ്. സൂചനാസ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് വളരെ അകലെയല്ലാതെ കിഴക്കുദിക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അത്യന്തം പ്രഭാവശാലിയായ ലിംഗത്തെ ഈശ്വരൻ വിവരിക്കുന്നു; അത് പാപക്ഷയം വരുത്തുന്നതായി ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ആ ലിംഗത്തിന് ‘ബ്രഹ്മേശ്വര’ എന്ന നാമം, കൂടാതെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന പ്രസ്താവന—പ്രതിഷ്ഠാ-പരമ്പരയുടെ പ്രാമാണ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ ആചാരക്രമവും സൂചിതമാണ്: ആദ്യം ഋഷിതോയാ-ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് ബ്രഹ്മേശ്വര ലിംഗപൂജ നടത്തണം. ഫലശ്രുതിയിൽ ശുദ്ധിയോടൊപ്പം ജ്ഞാനപരമായ മാറ്റവും ഉണ്ട്—ഭക്തൻ വേദവിദ് ആകുന്നു, യോഗ്യ ബ്രാഹ്മണത്വം പ്രാപിക്കുന്നു, ജാഡ്യഭാവം (മാനസിക മന്ദത/ജഡത) വിട്ടുമാറുന്നു. ഇങ്ങനെ ഭൂഗോളം, അനുഷ്ഠാനം, ഫലം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्याश्च पूर्वदिग्भागे नातिदूरे व्यवस्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि सर्वपातकनाशनम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ആ പുണ്യസ്ഥാനത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത്, അതിദൂരമല്ലാതെ, മഹാപ്രഭാവമുള്ള ഒരു ശിവലിംഗം നിലകൊള്ളുന്നു; അത് സർവ്വപാപനാശിനിയാണ്।
Verse 2
ब्रह्मेश्वरेति नामाढ्यं ब्राह्मणैश्च प्रतिष्ठितम् । ऋषितोयाजले स्नात्वा तल्लिंगं यः प्रपूजयेत् । स भवेद्वेदविद्विप्रो जाड्यभावविवर्जितः
അത് ‘ബ്രഹ്മേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധവും ബ്രാഹ്മണന്മാർ സ്ഥാപിതവുമാണ്। ‘ഋഷിതോയ’ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഭക്തിശ്രദ്ധയോടെ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കുന്നവൻ വേദവിദനായ ബ്രാഹ്മണനായി, ജഡതയും അജ്ഞാനവും വിട്ടുമാറുന്നു।
Verse 318
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टादशोत्तरत्रिशततमो ऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസഹസ്രി സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ വിഭാഗത്തിൽ ‘ബ്രഹ്മേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന 318-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।