Adhyaya 303
അധ്യായം 303-ൽ ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് ഉപദേശിക്കുന്നു—ഉത്തരദിശയിൽ ഉള്ള ‘ഉത്തമ ദേവത’യിലേക്കു പോകണമെന്ന്; ആ ദേവതയുടെ പൂജ മഹാപാതകനാശിനിയെന്ന് പറയുന്നു. ആ ദേവതയുടെ പടിഞ്ഞാറ്, ശേഷനാഗന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നാഗങ്ങൾ ഘോരതപസ്സിലൂടെ സ്ഥാപിച്ച ഒരു ശ്രേഷ്ഠ ലിംഗത്തെക്കുറിച്ചും വിവരണം വരുന്നു. നാഗാരാധിതമായ ആ ദേവതയെ പൂജിക്കുന്നവന് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ വിഷബാധ ഉണ്ടാകില്ല; സർപ്പങ്ങൾ പ്രസന്നരായി ഹാനി ചെയ്യാതിരിക്കും—എന്ന സംരക്ഷണധർമ്മഭാവം ഇവിടെ പ്രധാനമാണ്. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യർ പൂർണ്ണശ്രമത്തോടെ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. കൂടാതെ പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ പുണ്യമയമായ ഗംഗാതീരത്ത് ഋഷികൾ അനേകം ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചതായും പറയുന്നു. അവയുടെ ദർശനവും പൂജയും സർവ്വപാപനാശം വരുത്തി, സഹസ്ര അശ്വമേധയാഗസമമായ പുണ്യം നൽകും—ഇതാണ് അധ്യായത്തിന്റെ ഫലശ്രുതി.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि उत्तरे देवमुत्तमम् । यस्तमाराधयेद्देवं महापातकनाशनम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് ഉത്തരദിക്കിലെ പരമദേവനെ സമീപിക്കണം. മഹാപാതകനാശകനായ ആ ദേവനെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ഗുരുപാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു।
Verse 2
तस्यैव पश्चिमे भागे धनुषां त्रितये स्थितम् । शेषादिप्रमुखैर्नागैर्महता तपसा युतैः । समाराध्य महादेवं स्थापितं लिंगमुत्तमम्
അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്, മൂന്നു ധനുസ്സിന്റെ ദൂരത്തിൽ, ഒരു ഉത്തമ ലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ശേഷൻ മുതലായ പ്രധാന നാഗങ്ങൾ മഹത്തായ തപസ്സോടെ മഹാദേവനെ സമ്യകമായി ആരാധിച്ച് ആ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു।
Verse 3
यस्तमाराधयेद्देवं सर्पैराराधितं पुरा । न विषं क्रमते देहे तस्य जन्मावधि प्रिये
ഹേ പ്രിയേ! പൂർവകാലത്ത് സർപ്പങ്ങൾ ആരാധിച്ച ആ ദേവനെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ ദേഹത്തിൽ ജന്മാവധി മുഴുവൻ വിഷം വ്യാപിക്കുകയില്ല।
Verse 4
सर्पास्तस्य प्रसीदन्ति न कुंथंति कदाचन । तस्मात्सर्वं प्रयत्नेन तल्लिंगं पूजयेन्नरः
സർപ്പങ്ങൾ അവനോട് പ്രസന്നരാകുന്നു; ഒരിക്കലും ഉപദ്രവിക്കുകയില്ല. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ പരമശ്രമത്തോടെ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കണം।
Verse 5
तत्र लिंगान्यनेकानि ऋषिभिः स्थापितानि तु । गंगातीरे महापुण्ये पश्चिमे वरवर्णिनि
അവിടെ ഋഷിമാർ അനേകം ശിവലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ സുന്ദരവർണിനീ, അവ ഗംഗയുടെ മഹാപുണ്യകരയിൽ, പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ ആകുന്നു.
Verse 6
तानि दृष्ट्वा पूजयित्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः
അവയെ ദർശിച്ച് പൂജിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും; സഹസ്ര അശ്വമേധയാഗഫലം അവൻ പ്രാപിക്കും.
Verse 303
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संगालेश्वरमाहात्म्य उत्तरेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘സംഗാലേശ്വരമാഹാത്മ്യവും ഉത്തരേശ്വരമാഹാത്മ്യവിവരണവും’ എന്ന പേരിലുള്ള 303-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.