Adhyaya 275
അധ്യായം 275-ൽ ഋഷി-തീർത്ഥത്തിനടുത്തുള്ള ത്രിനേത്രേശ്വര ശിവതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യവും ആചാരവിധിയും സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ മഹാദേവിയോട്—ന്യങ്കുമതീ നദീതീരത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, മുനിമാർ ആരാധിച്ച സ്ഥലത്ത് ത്രിനേത്രദേവനായ ശിവനെ സമീപിച്ച് ദർശന-പൂജ നടത്തണമെന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു. അവിടത്തെ ജലം സ്ഫടികംപോലെ നിർമ്മലമാണെന്നും, തീർത്ഥത്തിന്റെ തിരിച്ചറിയലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രത്യേക മത്സ്യ/ജലചര-ചിഹ്നം ഉണ്ടെന്നും പറയുന്നു. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മഹത്യ പോലുള്ള മഹാപാപവർഗത്തിൽ നിന്നുപോലും മോചനം ലഭിക്കും എന്ന ശുദ്ധിയുടെ വാക്കുണ്ട്. തുടർന്ന് ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ വ്രതം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു—ഉപവാസവും രാത്രിജാഗരണവും പാലിക്കണം. പ്രഭാതത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തി വിധിപൂർവ്വം ശിവപൂജ ചെയ്യണം. ഫലശ്രുതിയിൽ ദീർഘകാലം രുദ്രലോകവാസം ലഭിക്കും എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, തീർത്ഥസേവയും വ്രതാനുഷ്ഠാനവും ശൈവസാധനയുടെ പരലോകഫലവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं चैव त्रिलोचनम् । ऋषितीर्थसमीपे तु सर्वपातकनाशनम् । न्यङ्कुमत्युत्तरे कूल ऋषिभिः पूजितं पुरा
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ഋഷിതീർത്ഥത്തിന്റെ സമീപത്തുള്ള സർവ്വപാതകനാശകനായ ത്രിലോചന ദേവനെ സമീപിക്കണം; അദ്ദേഹം ന്യങ്കുമതീ നദിയുടെ ഉത്തര തീരത്തിൽ, പുരാതനകാലത്ത് ഋഷിമാർ പൂജിച്ചവൻ।
Verse 2
त्रिनेत्रा मत्स्यका यत्र जलं स्फटिकसन्निभम् । तत्र स्नात्वा नरो देवि मुच्यते ब्रह्महत्यया
ഹേ ദേവി, ത്രിനേത്രാ എന്ന മത്സ്യങ്ങൾ ഉള്ളിടത്ത് ജലം സ്ഫടികസമാനമായി നിർമ്മലമാണ്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
Verse 3
कृष्णपक्षे चतुर्द्दश्यां मासे भाद्रपदे तथा । उपवासं तु कुर्वीत रात्रौ जागरणं तथा
ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം; അതുപോലെ രാത്രിയിൽ ജാഗരണവും പാലിക്കണം.
Verse 4
प्रातः श्राद्धं प्रकुर्वीत विधिवत्पूजयेच्छिवम् । रुद्रलोके वसेद्देवि वर्षाणामयुतत्रयम्
പ്രഭാതത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം നിർവഹിച്ചു, യഥാവിധി ശിവനെ പൂജിക്കണം; ഹേ ദേവി, അപ്പോൾ അവൻ രുദ്രലോകത്തിൽ മുപ്പതിനായിരം വർഷം വസിക്കും.
Verse 275
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रिनेत्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ത്രിനേത്രേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 275-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.