
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിലെ ‘ഛായാലിംഗം’ എന്ന വിശേഷ ലിംഗത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം സംക്ഷിപ്തമായി ഉപദേശിക്കുന്നു. ന്യങ്കുമതീ തീർത്ഥത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് അത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന ദിശാ-സൂചനയോടെ സ്ഥലം നിർണ്ണയിച്ച്, പുണ്യത്തെ ഭൗഗോളികമായി ഉറപ്പിക്കുന്നു. ഛായാലിംഗ ദർശനം മഹാഫലപ്രദവും അത്ഭുതപ്രഭാവമുള്ളതുമാണെന്ന് പറയുന്നു. ഭക്തിയോടെ ദർശിക്കുന്നവൻ പാപശുദ്ധി പ്രാപിക്കും; എന്നാൽ അത്യന്തം പാപികൾക്ക് അത് ദൃശ്യമാകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ്, ദർശനത്തെ കർമ്മമായി മാത്രമല്ല നൈതിക-ആധ്യാത്മിക യോഗ്യതയായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം സ്കന്ദപുരാണത്തിലെ പ്രഭാസഖണ്ഡം, പ്രഭാസക്ഷേത്ര-മാഹാത്മ്യ പരമ്പരയിൽ ഇത് ‘ഛായാലിംഗ മഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന അധ്യായമാണെന്ന് കൊലോഫോൺ വ്യക്തമാക്കുന്നു।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्छायालिंगमिति स्मृतम् । उत्तरे न्यंकुमत्याश्च बह्वाश्चर्यं महत्फलम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ‘ഛായാലിംഗം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം. അത് ന്യങ്കുമതിയുടെ വടക്കുഭാഗത്താണ്—അതിശയകരം—മഹാപുണ്യഫലദായകം।
Verse 2
तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते पंचपातकैः । सार्द्धद्वादशहस्तं तु योजनत्रितयेन तु । न पश्यंति महादेवि पापिष्ठा ये तु मानवाः
ഹേ ദേവി, അതിനെ ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ പഞ്ചമഹാപാതകങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. എന്നാൽ ഹേ മഹാദേവി, അത്യന്തം പാപിഷ്ഠരായവർ അതിനെ കാണുന്നില്ല—അത് സാർദ്ധ ദ്വാദശ ഹസ്തപരിമാണവും മൂന്നു യോജന പരിധിയിൽ (ദൃശ്യമാകുന്നതുമായിരുന്നാലും)।
Verse 263
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये छायालिंग माहात्म्यवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സഹസ്രീ സംഹിതയുടെ സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ “ഛായാലിംഗ-മാഹാത്മ്യവർണ്ണനം” എന്ന 263-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।