Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्र मुक्तिप्रदं हरिम् । प्रभासान्नैरृते भागे नातिदूरे व्यवस्थितम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tatra muktipradaṃ harim | prabhāsānnairṛte bhāge nātidūre vyavasthitam

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവീ! തുടർന്ന് പ്രഭാസത്തിന്റെ നൈഋത്യ (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ഭാഗത്ത്, അതിദൂരമല്ലാത്തിടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുക്തിപ്രദനായ ഹരിയിലേക്കു പോകണം.

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
tataḥthen/from there
tataḥ:
Adhikarana (Source/Time)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ततोऽव्ययम् (from there/then)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
muktipradamgranting liberation
muktipradam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootmukti-prada (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (harim)
harimHari (Viṣṇu)
harim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
prabhāsātfrom Prabhāsa
prabhāsāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootprabhāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (from Prabhāsa)
nairṛtein the south-western
nairṛte:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootnairṛta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (bhāge)
bhāgeregion
bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
atitoo
ati:
Sambandha (Degree/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootati (अव्यय)
Formअव्यय; अतिशयार्थक
dūreat a distance
dūre:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdūra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
vyavasthitamsituated
vyavasthitam:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-ava-sthā (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; स्थितम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Mukti-prada Hari-sthāna in Prabhāsa (nairṛta-bhāga)

Type: temple

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Īśvara speaks to Mahādevī, pointing toward the south-west of Prabhāsa; in the distance a serene Hari temple near the coast, with pilgrims moving along a sandy path and sacred flags fluttering.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
H
Hari (Viṣṇu)
P
Prabhāsa-kṣetra
M
Mokṣasvāmi

FAQs

Pilgrimage is mapped as a path to liberation, and Prabhāsa is presented as a landscape where mokṣa-granting divinity is accessible.

The Mokṣasvāmi/Hari presence located in the south-western area of Prabhāsa-kṣetra.

The prescription is primarily directional—one should go (gacchet) to the mokṣa-granting Hari at that location.