Adhyaya 183

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मिश्रतीर्थमनुत्तमम् । त्रिसंगमेति विख्यातं सौरं तीर्थमनुत्तमम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, അനുത്തമമായ മിശ്രതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; ‘ത്രിസംഗമം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ, സൂര്യബന്ധമുള്ള അത്യുത്തമ തീർത്ഥം അതുല്യമാണ്।

Verse 2

सरस्वती हिरण्या च समुद्रश्चैव भामिनि । त्रयाणां संगमो यत्र दुष्प्राप्यो दैवतैरपि

ഹേ ഭാമിനി, അവിടെ സരസ്വതി, ഹിരണ്യാ, സമുദ്രം—ഈ മൂന്നിന്റെയും സംഗമമുണ്ട്; ആ സംഗമസ്ഥലം ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമാണ്।

Verse 3

सर्वेषां तत्र तीर्थानां प्रधानं तीर्थमुत्तमम् । सूर्यपर्वणि संप्राप्ते कुरुक्षेत्राद्विशिष्यते

അവിടെയുള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ഇതാണ് പ്രധാനവും ഉത്തമവുമായ തീർത്ഥം; സൂര്യപർവ്വം വന്നാൽ ഇത് കുരുക്ഷേത്രത്തേക്കാളും ശ്രേഷ്ഠമാകുന്നു।

Verse 4

स्नानं दानं जपस्तत्र सर्वं कोटिगुणं भवेत्

അവിടെ ചെയ്യുന്ന സ്നാനം, ദാനം, ജപം—എല്ലാം കോടിഗുണ ഫലപ്രദമാകുന്നു।

Verse 5

मंकीश्वरान्महादेवि यावल्लिंगं कृतस्मरम् । एतस्मिन्नन्तरे देवि तीर्थानां दशकोटयः

ഹേ മഹാദേവി, മങ്കീശ്വരത്തിൽ നിന്ന് കൃതസ്മരനാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ലിംഗം വരെ—ആ ഇടവേളയിൽ, ദേവി, പത്ത് കോടി തീർത്ഥങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 6

कृमिकीटपतंगाश्च श्वपचा वा नराधमाः । सोऽपि स्वर्गमवाप्नोति किं पुनर्भावितात्मवान्

അവിടെ പുഴു, കീടം, പതംഗം, പക്ഷി—അഥവാ ശ്വപചനും നരാധമനും പോലും സ്വർഗം പ്രാപിക്കുന്നു; പിന്നെ ഭാവിത-ശുദ്ധാത്മാവ് എത്ര അധികം!

Verse 7

तत्र पीतानि वस्त्राणि काञ्चनं सुरभिस्तथा । ब्राह्मणाय प्रदातव्या सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

അവിടെ യാത്രയുടെ സമ്പൂർണ്ണ ഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ വിധിപൂർവ്വം ബ്രാഹ്മണന് മഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങൾ, സ്വർണം, കൂടാതെ ഉത്തമ ഗാവിനെ ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 8

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा यस्तर्पयेत्पितॄन् । तर्पिताः पितरस्तेन यावच्चन्द्रार्कतारकम्

കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ—അവൻ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ പിതൃകൾ ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം തൃപ്തരായിരിക്കും.

Verse 9

एतत्त्रिसंगमं देवि महापातकनाशनम् । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु वैशाख्यां तु विशेषतः

ഹേ ദേവി, ഈ ത്രിസംഗമം മഹാപാതകനാശിനിയാണ്. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇത് ദുർലഭം—വിശേഷിച്ച് വൈശാഖ മാസത്തിൽ.

Verse 10

वृषो त्सर्गो विशेषेण तत्र कार्यो नरोत्तमैः । सर्वपापविनाशाय पितॄणां प्रीतये प्रिये

പ്രിയേ, അവിടെ നരോത്തമന്മാർ പ്രത്യേകമായി വൃഷോത്സർഗം (കാളദാനം/വിമോചനം) നടത്തണം—സർവ്വപാപനാശത്തിനും പിതൃകളുടെ പ്രീതിക്കും വേണ്ടി।

Verse 183

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रिसंगममाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ വിഭാഗത്തിൽ ‘ത്രിസംഗമമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള 183-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।