Adhyaya 181
ഈശ്വരൻ മഹാദേവിയോട് ‘ക്ഷേത്രപാലേശ്വര’ എന്ന ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം ഉപദേശിക്കുന്നു. അത് സിദ്ധേശ്വരത്തിന് സമീപം, കിഴക്കോട്ട് അല്പദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായി പറഞ്ഞ് അവിടെ പോകേണ്ട വിധി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ശുക്ല പഞ്ചമി തിഥിയിൽ അവിടെ ദർശനം ചെയ്ത്, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ക്രമമായി വിധിപൂർവ്വം പൂജ നടത്തണം. തുടർന്ന് സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് വിവിധ ആഹാരങ്ങളാൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഭോജനമൊരുക്കുക—ഇതാണ് ദാനധർമ്മം; ഇതിലൂടെ വ്യക്തിഗത ഭക്തിയും സാമൂഹിക ധർമ്മവും ഏകീകരിക്കുന്നു. അവസാനത്തിൽ ഇത് സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ പ്രഭാസ ഖണ്ഡം, പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിലെ 181-ാം അധ്യായമാണെന്ന് കൊലോഫൺ വ്യക്തമാക്കുന്നു; തീർത്ഥ-ഭൂഗോള വിവരണത്തിന്റെ ക്രമബദ്ധതയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रपेश्वरमुत्तमम् । सिद्धेश्वर समीपस्थं पूर्वस्मिन्नातिदूरतः
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവീ! തുടർന്ന് ഉത്തമനായ ക്ഷേത്രപേശ്വരനിലേക്കു പോകുക; അദ്ദേഹം സിദ്ധേശ്വരന്റെ സമീപത്തായി, കിഴക്കോട്ട് അധികദൂരമല്ല।
Verse 2
तं दृष्ट्वा शुक्लपञ्चम्यां न च नागैः स दश्यते
ശുക്ലപഞ്ചമിദിനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ ദർശിച്ചാൽ, സർപ്പദംശം കൊണ്ടുപോലും അവൻ പീഡിതനാകുകയില്ല।
Verse 3
पूजयेत्तं विधानेन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । भोजयेद्ब्राह्मणाञ्छक्त्या भक्ष्यभोज्यैरनेकशः
വിധിപ്രകാരം ക്രമമായി ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തെ പൂജിക്കണം; പിന്നെ സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് പലവിധ ഭക്ഷ്യവും ഭോജ്യവും നൽകി ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജനിപ്പിക്കണം।
Verse 181
इतिश्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये क्षेत्रपालेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകസംഹിതയിലെ പ്രഭാസഖണ്ഡാന്തർഗത ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ ഭാഗത്തിൽ ‘ക്ഷേത്രപാലേശ്വര മഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള നൂറ്റി എൺപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।