Adhyaya 162
അധ്യായം 162-ൽ ശിവൻ ദേവിയോട് ഉപദേശമായി പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിലെ പുണ്യവ്യൂഹത്തിൽ അഷ്ടകുലേശ്വര ലിംഗത്തിന്റെ സ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കുന്നു—ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട ബിന്ദുവിൽ നിന്ന് തെക്കോട്ടും ലക്ഷ്മണേശന്റെ കിഴക്കോട്ടുമെന്നായി. തുടർന്ന് ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ തത്ത്വം പറയുന്നു: ഇത് സർവ്വപാപപ്രശമനം ചെയ്യുന്നവയും, ഭീകരമായ ദുഃഖ–വ്യാധികളെ നശിപ്പിക്കുന്നവയും ആണ്; ‘മഹാവിഷ’ എന്ന ഭയാനക അപദ-രൂപ ദോഷത്തെയും ശമിപ്പിക്കുന്നു. സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും പോലുള്ള ദിവ്യ ഉപാസകർ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞ് ക്ഷേത്രമഹിമ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഇത് വാഞ്ഛിതാർത്ഥപ്രദം എന്നും പറയുന്നു. പ്രത്യേകമായി കൃഷ്ണാഷ്ടമിയിൽ വിധാനപ്രകാരം പൂജ ചെയ്യേണ്ടതെന്ന വ്രതവിധി നൽകുന്നു. ഫലശ്രുതിയിൽ മഹാപാതകങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനവും നാഗലോകത്തിൽ മാന-ഗൗരവ പ്രാപ്തിയും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्माद्दक्षिणतः स्थितम् । लक्ष्मणेशाच्च पूर्वस्मिंल्लिंगमष्टकुलेश्वरम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! തുടർന്ന് ആ സ്ഥാനത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതും ലക്ഷ്മണേശന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ളതുമായ ‘അഷ്ടകുലേശ്വര’ എന്ന ലിംഗത്തിലേക്ക് ഗമിക്കണം।
Verse 2
सर्वपापप्रशमनं महाविषप्रणाशनम् । पूजितं सिद्धगन्धर्वैर्वाञ्छितार्थप्रदायकम्
അവൻ (അഷ്ടകുലേശ്വരൻ) സകല പാപങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്നവൻ, മഹാവിഷം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; സിദ്ധരും ഗന്ധർവരും പൂജിക്കുന്നവൻ, അഭീഷ്ടഫലം നൽകുന്നവൻ।
Verse 3
यस्तं पूजयते मर्त्यः कृष्णाष्टम्यां विधानतः । स मुक्तः पातकैर्घोरैर्नागलोके महीयते
കൃഷ്ണാഷ്ടമിദിനത്തിൽ വിധിപൂർവം അവനെ പൂജിക്കുന്ന മർത്ത്യൻ ഭയങ്കര പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി നാഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 162
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽष्टकुलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विषष्ट्युत्तर शततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘അഷ്ടകുലേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള നൂറ്റി അറുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।