Adhyaya 140

Verse 1

ततो गच्छेन्महादेवि नदीं चित्रपथां ततः । ब्रह्मकुण्डसमीपस्थां चित्रादित्यस्य मध्यतः

അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ചിത്രപഥാ എന്ന നദിയിലേക്കു പോകണം; അത് ബ്രഹ്മകുണ്ഡത്തിനടുത്ത്, ചിത്രാദിത്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 2

यदा च चित्रः संनीतो यमदूतैः सुरप्रिये । सशरीरो महाप्राज्ञो यमादेशपरायणैः

കൂടാതെ, ഹേ സുരപ്രിയേ, യമന്റെ ആജ്ഞയിൽ പരായണരായ യമദൂതന്മാർ മഹാപ്രാജ്ഞനായ ചിത്രനെ ശരീരസഹിതം കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ.

Verse 3

एवं ज्ञात्वा तु तत्रस्था भगिनी तस्य दुःखिता । चित्रा नदी ततो भूत्वा स्वसा तस्य महात्मनः

ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് അവിടെ നിന്നിരുന്ന അവന്റെ സഹോദരി ദുഃഖിതയായി; പിന്നെ ആ മഹാത്മാവിന്റെ സഹോദരിയായി ‘ചിത്രാ’ എന്ന നദിയായി മാറി.

Verse 4

प्रविष्टा सागरे देवि अन्वेषन्ती च बांधवम् । ततश्चित्रपथानाम तस्याश्चक्रुर्द्विजातयः

ഹേ ദേവി! അവൾ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് തന്റെ ബന്ധുവിനെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ദ്വിജന്മാർ അവൾക്ക് ‘ചിത്രപഥാ’ എന്ന നാമം നൽകി.

Verse 5

एवं तत्र समुत्पन्ना सा नदी वरवर्णिनि

ഹേ വരവർണിനി! ഇങ്ങനെ അവിടെ ആ നദി ഉദ്ഭവിച്ചു.

Verse 6

तस्यां स्नात्वा नरो यस्तु चित्रादित्यं प्रपश्यति । स याति परमं स्थानं यत्र देवो दिवाकरः

ആ (നദിയിൽ) സ്നാനം ചെയ്ത് ‘ചിത്രാദിത്യ’നെ ദർശിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, ദേവൻ ദിവാകരൻ (സൂര്യൻ) വസിക്കുന്ന പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 7

अस्मिन्कलियुगे देवि अंतर्धानं गता नदी । प्रावृट्काले च दृश्येत दुर्लभं तत्र दर्शनम्

ഹേ ദേവി! ഈ കലിയുഗത്തിൽ ആ നദി അന്തർധാനമായിരിക്കുന്നു; മഴക്കാലത്ത് മാത്രമേ ദൃശ്യമാകൂ, അപ്പോഴും അതിന്റെ ദർശനം ദുർലഭം.

Verse 8

स्नानं दानं विशेषेण सर्वपातकनाशनम्

സ്നാനവും ദാനവും—വിശേഷമായി—സകല പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നവയാണ്.

Verse 9

भुक्तो वाप्यथवाऽभुक्तो रात्रौ वा यदि वा दिवा । पर्वकालेऽथवाऽकाले पवित्रोऽप्यथवाऽशुचिः

അവൻ ഭക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടാകട്ടെ അല്ലാതിരിക്കട്ടെ; രാത്രി ആയാലും പകലായാലും; പർവ്വകാലമായാലും അപർവ്വകാലമായാലും; ശുദ്ധനായാലും അശുദ്ധനായാലും—

Verse 10

यदैव दृश्यते तत्र नदी चित्रपथा प्रिये । प्रमाणं दर्शनं तस्या न कालस्तत्र कारणम्

പ്രിയേ! അവിടെ എപ്പോഴെങ്കിലും ചിത്രപഥാ നദി ദർശനമാകുമ്പോൾ, ആ ദർശനമേ പ്രമാണം; അവിടെ കാലം കാരണമല്ല.

Verse 11

दृष्ट्वा नदीं महादेवि पितरः स्वर्गसंस्थिताः । गायंति तत्र सामानि नृत्यन्ति च हसंति च

മഹാദേവീ! നദി ദർശിച്ചാൽ സ്വർഗസ്ഥിതരായ പിതൃകൾ അവിടെ സാമഗാനങ്ങൾ പാടുന്നു; അവർ നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 12

अस्माकं वंशजः कश्चिच्छ्राद्धमत्र करिष्यति । यावत्कल्पं तथाऽस्माकं प्रीतिमुत्पादयिष्यति

‘ഞങ്ങളുടെ വംശത്തിലെ ഏതോ ഒരു വംശജൻ ഇവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യും; ഒരു കല്പം നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം അവൻ ഞങ്ങൾക്ക് പ്രീതിയും തൃപ്തിയും ഉളവാക്കും.’

Verse 13

एवं ज्ञात्वा नरस्तत्र स्नानं श्राद्धं च कारयेत् । सर्वपापविनाशार्थं पितॄणां प्रीतये तथा

ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് മനുഷ്യൻ അവിടെ സ്നാനവും ശ്രാദ്ധവും നടത്തണം—സകലപാപനാശത്തിനും പിതൃകളുടെ പ്രീതിക്കുമായി.

Verse 14

इत्येतत्कथितं देवि यथा चित्रपथा नदी । प्रभासक्षेत्रमासाद्य संस्थिता पापनाशिनी

ഹേ ദേവി, ഇങ്ങനെ വിവരിക്കപ്പെട്ടു—ചിത്രപഥാ നദി പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തെ പ്രാപിച്ച് അവിടെ പാപനാശിനിയായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 140

इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चित्रपथानदीमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ചിത്രപഥാനദീമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 140-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।