
ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് ഉപദേശിക്കുന്നു—ബ്രഹ്മാവിന്റെ പാശ്ചാത്യ വിഭാഗത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട ദിശയിൽ, പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അടയാളങ്ങളും ദൂരസൂചനകളും അനുസരിച്ച് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പരമ ശാണ്ഡില്യേശ്വര ലിംഗത്തിലേക്ക് പോകുക എന്ന്. ആ ലിംഗം അത്യന്തം ഫലപ്രദം; വെറും ദർശനമാത്രം പാപനാശകവും മലിനതാക്ഷയകരവും ആകുന്നു എന്ന് ഈ അധ്യായം പ്രസ്താവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മർഷി ശാണ്ഡില്യനെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു—അദ്ദേഹം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സാരഥി, തപസ്വി, തേജസ്വി, ജ്ഞാനനിഷ്ഠൻ, ഇന്ദ്രിയസംയമനമുള്ളവൻ. അദ്ദേഹം പ്രഭാസത്തിൽ എത്തി ഘോരതപസ് ചെയ്ത്, സോമേശന്റെ വടക്കായി ഒരു മഹാലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു, നൂറ് ദിവ്യവർഷങ്ങൾ സ്വയം പൂജിച്ചു. അവസാനം അഭീഷ്ടം പ്രാപിച്ച് കൃതകൃത്യനായി; നന്ദീശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ അണിമാദി യോഗസിദ്ധികളും ലഭിച്ചു. ഫലശ്രുതി: ശാണ്ഡില്യേശ്വര ദർശനം ചെയ്യുന്നവർ ഉടൻ ശുദ്ധരാകുന്നു; ബാല്യം, യൗവനം, വാർദ്ധക്യം എന്നിവയിൽ അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ പോലും ഈ ദർശനത്താൽ നശിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शांडिल्येश्वरमुत्तमम् । ब्रह्मणः पश्चिमे भागे धनुषां षोडशांतरे
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി! അതിനുശേഷം പരമോത്തമമായ ശാണ്ഡില്യേശ്വരനിലേക്കു പോകുക. അത് ബ്രഹ്മസ്ഥാനത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്, പതിനാറു ധനുസ്സിന്റെ അകലെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
Verse 2
महाप्रभावं लिङ्गं तद्दर्शनात्पापनाशनम्
ആ ലിംഗം മഹാപ്രഭാവമുള്ളതാണ്; അതിന്റെ ദർശനം മാത്രത്താൽ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു.
Verse 3
शांडिल्योनाम ब्रह्मर्षिः सारथिर्ब्रह्मणः स्मृतः । तपस्वी स महातेजा ज्ञाननिष्ठो जितेन्द्रियः
ശാണ്ഡില്യൻ എന്നൊരു ബ്രഹ്മർഷി ഉണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സാരഥിയെന്നായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹം തപസ്വി, മഹാതേജസ്വി, ജ്ഞാനനിഷ്ഠൻ, ജിതേന്ദ്രിയൻ ആയിരുന്നു.
Verse 4
स प्रभासं समासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम् । प्रतिष्ठाप्य महालिंगं सोमेशादुत्तरे स्थितम्
അദ്ദേഹം പ്രഭാസത്തിൽ എത്തി അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു; സോമേശ്വരന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മഹാലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.
Verse 5
स स्वयं पूजयामास दिव्याब्दानां शतं प्रिये । ततोऽभिलषितं प्राप्य कृतकृत्यो बभूव ह
പ്രിയേ, അവൻ സ്വയം ആ ലിംഗത്തെ നൂറു ദിവ്യവർഷങ്ങൾ പൂജിച്ചു. പിന്നെ അഭിലഷിതഫലം പ്രാപിച്ച് കൃതകൃത്യനായി.
Verse 6
नन्दीश्वरप्रसादेन अणिमादिगुणैर्युतः । तं दृष्ट्वा तु नरः सद्यो विपापः संप्रजायते
നന്ദീശ്വരന്റെ പ്രസാദത്താൽ അത് അണിമാദി സിദ്ധിഗുണങ്ങളാൽ യുക്തമാണ്. അതിനെ ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ഉടൻ പാപമുക്തനാകുന്നു.
Verse 7
बाल्ये वयसि यत्पापं वार्धक्ये यौवनेऽपि वा । अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपि यः करोति नरः प्रिये । तत्सर्वं नाशमायाति शांडिल्येश्वरदर्शनात्
പ്രിയേ, മനുഷ്യൻ ബാല്യത്തിൽ, യൗവനത്തിൽ, വാർദ്ധക്യത്തിൽ ചെയ്യുന്ന പാപം—അജ്ഞാനത്താലോ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടോ—എല്ലാം ശാണ്ഡില്യേശ്വരദർശനത്തിൽ നശിക്കുന്നു.
Verse 126
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये शाण्डिल्येश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षड्विंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ വിഭാഗത്തിൽ ‘ശാണ്ഡില്യേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നൂറ്റി ഇരുപത്താറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.