
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഈശ്വരൻ ദേവിയോട് പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തിലെ ‘ചിത്രാംഗദേശ്വര’ എന്ന ലിംഗത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം സംക്ഷിപ്തമായി ഉപദേശിക്കുന്നു. യാത്രാസൂചനയായി—അത് തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ ഏകദേശം ഇരുപത് ധനുസ്സിന്റെ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്നും പറയുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ഗന്ധർവരാജൻ ചിത്രാംഗദനാണ്. സ്ഥലത്തിന്റെ പാവനത തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അദ്ദേഹം കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു, മഹേശ്വരനെ പ്രസന്നനാക്കി ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു. ഭക്തിഭാവത്തോടെ ഇവിടെ പൂജ ചെയ്യുന്നവൻ ഗന്ധർവലോകം പ്രാപിക്കുകയും ഗന്ധർവരുടെ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. ശുക്ല ത്രയോദശി നാളിൽ നിയമപ്രകാരം ശിവസ്നാനം നടത്തിച്ച്, ക്രമമായി വിവിധ പുഷ്പങ്ങൾ, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ധൂപം എന്നിവകൊണ്ട് പൂജ ചെയ്യണമെന്ന് വിധി പറയുന്നു. ശരിയായ വിധിയും അന്തർഭാവവും ചേർന്നാൽ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും പൂർണ്ണമായി സിദ്ധിക്കും എന്നതാണ് ഫലശ്രുതി.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं चित्रांगदेश्वरम् । तस्यैव नैरृते भागे धनुर्विंशतिभिः स्थितम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ മഹാദേവി, തുടർന്ന് ‘ചിത്രാംഗദേശ്വര’ നാമമുള്ള ലിംഗത്തിലേക്ക് പോകണം. അത് അതിന്റെ നൈഋത്യ (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ഭാഗത്ത് ഇരുപത് ധനുസ്സിന്റെ അകലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
Verse 2
चित्रांगदेन देवेशि गंधर्वपतिना प्रिये । क्षेत्रं पवित्रं ज्ञात्वा वै लिंगं तत्र प्रतिष्ठितम् । कृत्वा तपो महाघोरं समाराध्य महेश्वरम्
ഹേ ദേവേശീ പ്രിയേ, ഗന്ധർവപതിയായ ചിത്രാംഗദൻ ആ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പവിത്രത അറിഞ്ഞ് അവിടെ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അത്യന്തം ഘോരമായ തപസ്സു ചെയ്ത് മഹേശ്വരനെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച് പ്രസന്നനാക്കി.
Verse 3
अथ यो भावसंयुक्तस्तल्लिगं संप्रपूजयेत् । गांधर्वलोकमाप्नोति गन्धर्वैः सह मोदते
ഇനി ഹൃദയഭക്തിയോടെ ആ ലിംഗത്തെ സമ്യകമായി പൂജിക്കുന്നവൻ ഗന്ധർവലോകം പ്രാപിക്കുകയും അവിടെ ഗന്ധർവരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യും.
Verse 4
तत्र शुक्लत्रयोदश्यां संस्नाप्य विधिना शिवम् । पूजयेद्विविधैः पुष्पैर्गंधधूपैरनु क्रमात् । स प्राप्नोत्यखिलं कामं मनसा यद्यदीप्सितम्
അവിടെ ശുക്ലപക്ഷ ത്രയോദശിയിൽ വിധിപൂർവ്വം ശിവനെ അഭിഷേകസ്നാനം കഴിപ്പിച്ച്, ക്രമമായി നാനാവിധ പുഷ്പങ്ങൾ, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ധൂപം എന്നിവകൊണ്ട് പൂജിക്കണം. മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം സമ്പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും.
Verse 122
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चित्रांगदेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതി-സാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിൽ, ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്ത് ‘ചിത്രാംഗദേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നൂറ്റി ഇരുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.