Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

तस्मात्सर्वं प्रयत्नेन त्वमावास्यां द्विजोत्तमाः । श्राद्धं हि पितृपक्षांते कार्य्यं गोमतिसंगमे

tasmātsarvaṃ prayatnena tvamāvāsyāṃ dvijottamāḥ | śrāddhaṃ hi pitṛpakṣāṃte kāryyaṃ gomatisaṃgame

അതിനാൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, പിതൃപക്ഷാന്ത്യ അമാവാസ്യയിൽ ഗോമതി സംഗമത്തിൽ ശ്രാദ്ധം പൂർണ്ണ ശ്രമത്തോടെ നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം।

तस्मात्therefore; from that reason
तस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम; तद्-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/निपातवत् प्रयोगः; अपादानार्थे (ablatival adverb)
सर्वम्everything; in every way (fully)
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘समस्तं’ अर्थे
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तुindeed/then
तु:
Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अमावास्यायाम्on the new-moon day
अमावास्यायाम्:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (brāhmaṇas)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज-उत्तम (प्रातिपदिक; द्विज + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे (vocative-sense)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed; for
हि:
Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेतौ/निश्चये
पितृपक्षान्तेat the end of the pitṛ fortnight
पितृपक्षान्ते:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootपितृ-पक्ष-अन्त (प्रातिपदिक; पितृ + पक्ष + अन्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पितॄणां पक्षः इति षष्ठी-तत्पुरुषः, तस्य अन्तः इति पुनः तत्पुरुषः
कार्यम्should be performed
कार्यम्:
Vidhi/Predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘कार्य’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय (ought-to-be-done)
गोमति-संगमेat the Gomati confluence
गोमति-संगमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती-संगम (प्रातिपदिक; गोमती + संगम)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; गोमत्याः संगमः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya narrative style)

Tirtha: Gomatī–samudra-saṅgama (Dvārakā)

Type: sangam

Scene: A senior brāhmaṇa instructs younger dvijas to make every effort to perform the concluding Pitṛpakṣa śrāddha at the confluence; preparations include ritual seats, darbha, vessels, and arranged food offerings on the ghāṭ.

D
Dvija
P
Pitṛpakṣa
A
Amāvāsyā
Ś
Śrāddha
G
Gomatī-saṅgama

FAQs

Dharma is fulfilled through deliberate effort and proper observance—especially in duties to the ancestors.

The Gomatī confluence (Gomatī–Udadhisaṅgama) within the Dvārakā sacred geography.

Perform śrāddha at Pitṛpakṣa’s end on Amāvāsyā, specifically at the Gomatī-saṅgama.