Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

अध्वनि श्रांतदेहस्य वाहनं यः प्रयच्छति । हंसयुक्तेन स नरो विमानेन दिवं व्रजेत्

adhvani śrāṃtadehasya vāhanaṃ yaḥ prayacchati | haṃsayuktena sa naro vimānena divaṃ vrajet

വഴിയിൽ ക്ഷീണിച്ച ദേഹമുള്ള യാത്രക്കാരന് വാഹനം നൽകുന്നവൻ, ഹംസയുക്തമായ വിമാനം കയറി സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

अध्वनिon the road, in the journey
अध्वनि:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन
श्रान्त-देहस्यof (one) whose body is tired
श्रान्त-देहस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्रान्त (कृदन्त/भूतकृदन्त) + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th); एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रान्तः देहः यस्य)
वाहनम्a vehicle, conveyance
वाहनम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st); एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
प्रयच्छतिgives, bestows
प्रयच्छति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
हंस-युक्तेनwith (a vehicle) yoked with swans
हंस-युक्तेन:
करण (Instrument/means)
TypeAdjective
Rootहंस (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd); एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हंसैः युक्तः)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; संकेत-सर्वनाम
नरःman, person
नरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
विमानेनby an aerial car
विमानेन:
करण (Instrument/vehicle)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन
दिवम्to heaven
दिवम्:
कर्म/गति-लक्ष्य (Goal)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
व्रजेत्would go, may go
व्रजेत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

Sūta (deduced; Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A weary pilgrim on a long road is offered a conveyance by a compassionate donor; above, a radiant vimāna drawn by white swans appears as a visionary promise of svarga.

D
Dvārakā
S
Svarga
V
Vimāna

FAQs

Removing a pilgrim’s hardship is treated as sacred service that yields exalted posthumous reward.

Dvārakā pilgrimage is the implied context; the verse praises aiding travelers on that sacred route.

Vāhana-dāna: providing a vehicle/ride to a weary traveler during yātrā.