Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16
Devanagari script
धन्यास्ते मानवा लोके कलिकाले नरोत्तम । प्लवनं सिंधुतोयेन गोमत्यां यैर्नरैः कृतम्
Transliteration
dhanyāste mānavā loke kalikāle narottama | plavanaṃ siṃdhutoyena gomatyāṃ yairnaraiḥ kṛtam
Translation
ഹേ നരോത്തമാ! കലിയുഗത്തിൽ ഈ ലോകത്തിൽ സിന്ധുജലം (സമുദ്രജലം) ചേർന്ന ഗോമതിയിൽ പ്ലവനം/സ്നാനക്രീഡ ചെയ്തവർ ധന്യരാണ്.
Word by Word
धन्याःblessed
धन्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण
तेthey/those
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनाम
मानवाःpeople/men
मानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
कलिकालेin the Kali age
कलिकाले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलिकाल (प्रातिपदिक) < कलि + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कलेः कालः)
नरोत्तमO best of men
नरोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनरोत्तम (प्रातिपदिक) < नर + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारय (नरः एव उत्तमः)
प्लवनम्crossing/float-rite (fording)
प्लवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्लवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
सिन्धुतोयेनwith the river-water
सिन्धुतोयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसिन्धुतोय (प्रातिपदिक) < सिन्धु + तोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सिन्धोः तोयम्)
गोमत्याम्in/at (the river) Gomati
गोमत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; नदी-नाम
यैःby whom
यैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम
नरैःby men
नरैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
कृतम्done/performed
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि-भाव (past passive participle: 'done')
Speaker
Unknown (within Dvārakā Māhātmya narration; likely a Purāṇic narrator addressing a listener)
Characters & Entities
K
Kali-yugaG
GomatīS
Sindhu (sea/ocean)FAQs
Even in Kali-yuga, pilgrimage acts like sacred bathing are praised as accessible means to earn blessing and purification.
The Gomatī tīrtha (associated with Dvārakā), with reference to the Sindhu/sea waters.
Plavana/snānā—entering, bathing, or swimming in the Gomatī in the sacred coastal setting.