Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

पुष्करे कार्त्तिकीं कृत्वा यत्फलं वर्षकोटिभिः । तत्फलं द्वारकावासे दिनेनैकेन जायते

puṣkare kārttikīṃ kṛtvā yatphalaṃ varṣakoṭibhiḥ | tatphalaṃ dvārakāvāse dinenaikena jāyate

പുഷ്കരത്തിൽ കാർത്തികീ വ്രതം കോടിവർഷങ്ങൾ ആചരിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, ദ്വാരകയിൽ ഒരുദിവസം വസിച്ചാൽ തന്നെ ജനിക്കുന്നു।

पुष्करेat Puṣkara
पुष्करे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (स्थानवाचकः)
कार्त्तिकीम्the Kārttikī observance (in Kārttika month)
कार्त्तिकीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्त्तिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (कार्त्तिकी-व्रतम्/पूजा)
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund), ‘having done/performed’
यत्whatever
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘फलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
वर्षकोटिभिःby (means of) crores of years (i.e., over crores of years)
वर्षकोटिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवर्षकोटि (प्रातिपदिक; वर्ष + कोटि)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्षाणां कोटयः)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘फलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
द्वारकावासेin dwelling at Dvārakā
द्वारकावासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारकावास (प्रातिपदिक; द्वारका + वास)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः तत्पुरुषः (द्वारकायां वासः)
दिनेनby a day; within a day
दिनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एकेनone
एकेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘दिनेन’ इत्यस्य विशेषणम्
जायतेarises/comes to be
जायते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Tirtha: Dvārakā (benchmark: Puṣkara Kārtikī)

Type: kshetra

Scene: Split-scene: Puṣkara lake with Kārtika lamps and pilgrims contrasted with Dvārakā’s sea-shore temple; a single day in Dvārakā shown as a radiant ‘scale’ outweighing vast years at Puṣkara.

P
Puṣkara
K
Kārttika (month/observance)
D
Dvārakā

FAQs

Certain sacred abodes concentrate spiritual power; even brief contact through residence can surpass long austerities elsewhere.

Dvārakā is glorified as exceptionally merit-giving; Puṣkara is cited as a renowned comparator tied to Kārtika observances.

Residence in Dvārakā for one day is presented as a powerful practice; Kārtikī at Puṣkara is referenced comparatively.