Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 108

विनाऽन्ये चंद्रशर्माणं गतास्ते द्वारकां पुरीम् । अन्यस्मिन्दिवसे राजन्गच्छतः स्वगृहं प्रति । चक्रुस्ते दर्शनं स्वप्ने चंद्रशर्मपितामहाः

vinā'nye caṃdraśarmāṇaṃ gatāste dvārakāṃ purīm | anyasmindivase rājangacchataḥ svagṛhaṃ prati | cakruste darśanaṃ svapne caṃdraśarmapitāmahāḥ

ചന്ദ്രശർമനെ വിട്ട് മറ്റുള്ളവർ ദ്വാരകാപുരിയിലേക്കു പോയി. മറ്റൊരു ദിവസം, ഹേ രാജാവേ, അവൻ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കു പോകുമ്പോൾ, സ്വപ്നത്തിൽ ചന്ദ്രശർമന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാർ അവനു ദർശനം നൽകി।

विनाwithout
विना:
Sambandha (Exclusion marker/वर्जन)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (preposition-like indeclinable)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चन्द्रशर्माणम्Candraśarmā
चन्द्रशर्माणम्:
Karma (Object with vinā/विना-योगे द्वितीया)
TypeNoun
Rootचन्द्र + शर्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नाम); पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गताःwent
गताः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
द्वारकाम्to Dvārakā
द्वारकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अन्यस्मिन्on another
अन्यस्मिन्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (divase इत्यस्य विशेषण)
दिवसेday
दिवसे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
गच्छतःof (him) who was going
गच्छतः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ-प्रत्यय); पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘of (him) going’
स्वगृहम्to his own house
स्वगृहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + गृह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Directional marker/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (preposition: ‘towards’)
चक्रुःthey made/did
चक्रुः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
दर्शनम्appearance/vision
दर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
चन्द्रशर्मपितामहाःCandraśarmā’s grandfathers/ancestors
चन्द्रशर्मपितामहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रशर्मन् + पितामह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: चन्द्रशर्मणः पितामहाः); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

Narrator within Dvārakā Māhātmya (contextual purāṇic narrator addressing a king)

Tirtha: Dvārakā (contextual, by contrast)

Type: kshetra

Listener: A king (राजन्) within the frame-story

Scene: A solitary traveler (Candraśarman) walks home at dusk; the scene dissolves into a dream-vision where ancestral figures appear, looming and otherworldly, confronting him on a shadowed path.

C
Candraśarman
D
Dvārakā
P
Pitāmahāḥ (ancestors)

FAQs

It introduces ancestral accountability: dreams can serve as moral prompts, especially regarding neglected sacred duties.

Dvārakā is explicitly named as the destination visited by others, framing its importance in the chapter’s tīrtha narrative.

None directly; the verse sets up a dream-vision that motivates corrective religious action.