Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

नागतीर्थं ततो गच्छेत्सरः परमशो भनम् । यत्र स्नात्वा नरः सम्यङ्नागलोकमवाप्नुयात्

nāgatīrthaṃ tato gacchetsaraḥ paramaśo bhanam | yatra snātvā naraḥ samyaṅnāgalokamavāpnuyāt

അതിനുശേഷം പരമശോഭനമായ ‘നാഗ-തീർത്ഥ’ സരോവരത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ നാഗലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

नागतीर्थम्Nāga-tīrtha
नागतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः—नागस्य तीर्थम्
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानार्थ (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सरःto the lake
सरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); छान्दस/पौराणिक-प्रयोगे रूपम् (सरः = सरसम्)
परमशोभनम्supremely beautiful
परमशोभनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + शोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); कर्मधारयः—परमं शोभनम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (where)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
सम्यक्properly; duly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly)
नागलोकम्the world of the Nāgas
नागलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः—नागानां लोकम्
अवाप्नुयात्would attain
अवाप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; उपसर्गः—अव (attain)

Prahlāda (continued)

Tirtha: Nāga-tīrtha

Type: kund

Listener: pilgrims/brāhmaṇas (implied)

Scene: A luminous lake ringed by reeds and stone steps; subtle serpent-guardians (Nāgas) appear as semi-divine figures beneath the water’s surface while a pilgrim performs a reverent bath.

N
Nāga-tīrtha
N
Nāgaloka
S
Snāna

FAQs

Purāṇic tīrtha-bathing is described as a transformative act capable of granting extraordinary posthumous destinations.

Nāga-tīrtha (a sacred lake in the Dvārakā region).

Visit Nāga-tīrtha and perform proper snāna.