Adhyaya 51

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ चंद्रोद्भेदमनुत्तमम् । तीर्थं पापहरं नृणां निशानाथेन निर्मितम्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, തുടർന്ന് അനുത്തമമായ ചന്ദ്രോദ്ഭേദ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അത് മനുഷ്യരുടെ പാപം ഹരിക്കുന്നു, നിശാനാഥൻ (ചന്ദ്രദേവൻ) സ്ഥാപിച്ചതാണ്.

Verse 2

प्रतिज्ञातं यदा राजन्ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः । राहुणा कृतवैरेण च्छिन्ने शिरसि विष्णुना

ഹേ രാജാവേ, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണം ഉണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ നിശ്ചയമായപ്പോൾ—വൈരത്താൽ പ്രേരിതനായ രാഹുവിന്റെ ശിരസ് വിഷ്ണു ഛേദിച്ചതിനുശേഷം—

Verse 3

तदा भयान्वितश्चन्द्रो मत्वा दैत्यं दुरासदम् । पीयूषभक्षणोद्युक्तं ततश्चार्बुदमभ्यगात्

അപ്പോൾ ചന്ദ്രൻ ഭയാകുലനായി, ആ ദൈത്യനെ ജയിക്കാൻ ദുഷ്കരനും അമൃതഭക്ഷണത്തിന് ഉദ്യുക്തനുമെന്നു കരുതി, തുടർന്ന് അർബുദപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 4

तत्र भित्त्वा गिरेः शृंगे कृत्वा विवरमुत्तमम् । प्रविष्टस्तस्य मध्ये तु तपस्तेपे सुदुश्चरम्

അവിടെ അവൻ പർവ്വതശിഖരം പിളർത്തി ഉത്തമമായൊരു വിടവ് ഉണ്ടാക്കി; അതിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച് അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 5

ततः कालेन महता तुष्टस्तस्य महेश्वरः । अब्रवीद्वृणु भद्रं ते वरं यत्ते हृदिस्थितम्

ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം മഹേശ്വരൻ അവനിൽ പ്രസന്നനായി പറഞ്ഞു—“നിനക്കു മംഗളം; നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക।”

Verse 6

चंद्र उवाच । प्रतिज्ञातं सुरश्रेष्ठ राहुणा ग्रहणं मम । बलवानेष दुर्धर्षः प्रकृत्या सिंहिकासुतः

ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ! രാഹു എന്നെ ഗ്രസിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. അവൻ ബലവാനും സ്വഭാവതഃ ദുര്ധർഷനും—സിംഹികയുടെ പുത്രൻ।

Verse 7

सांप्रतं भक्षितं तेन पीयूषं सुरसत्तम । अहं मध्ये धृतश्चापि राहुणाऽसौ दुरासदः

ഹേ സുരസത്തമാ! ഇപ്പൊഴേ അവൻ അമൃതം ഭക്ഷിച്ചു; ഞാനും ആ ദുരാസദ രാഹുവിന്റെ പിടിയിൽ നടുവിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു।

Verse 8

पीयमानेऽमृते देव देवैः पूर्वं पराजितैः । दैवतं रूपमास्थाय दानवोऽसौ समागतः

ഹേ ദേവാ! അമൃതം കുടിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ദേവന്മാർ മുമ്പേ പരാജിതരായിരിക്കെ, ആ ദാനവൻ ദേവരൂപം ധരിച്ചു അവിടെ എത്തി।

Verse 9

अपिबच्चामृतं राहुस्तेनास्य मृत्युवर्जितम् । अमृतं चाक्षयं जातं शिरो देवभयप्रदम्

രാഹു അമൃതം പാനം ചെയ്തു; അതിനാൽ അവൻ മരണവിമുക്തനായി. അമൃതത്തിന്റെ പ്രഭാവം അക്ഷയമായി, അവന്റെ ശിരസ് ദേവന്മാർക്ക് ഭയകാരണമാവുകയും ചെയ്തു.

Verse 10

ततो देवैः कृतं साम ग्रहमध्ये प्रतिष्ठितः । प्रतिज्ञाते ग्रहेऽस्माकं ततो मे भयमाविशत्

പിന്നീട് ദേവന്മാർ സാമവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു; അവൻ ഗ്രഹണത്തിന്റെ നടുവിൽ തന്നെ നിലകൊണ്ടു. എന്നാൽ ഞങ്ങളിലേക്കുള്ള ഗ്രഹണം പ്രതിജ്ഞയായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ഭയം പിടിച്ചു.

Verse 11

भयात्तस्य सुरश्रेष्ठ भित्त्वा शृंगं गिरेरिदम् । कृतं श्वभ्रमगाधं च तपोऽर्थं सुरसत्तम । तस्मादत्र प्रसादं मे कुरु कामनिषूदन

അവന്റെ ഭയത്താൽ, ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ, ഈ പർവതശിഖരം പിളർത്തി തപസ്സിനായി ആഴമുള്ള ഗുഹാഗർത്തം ഞാൻ ഉണ്ടാക്കി. അതിനാൽ, ഹേ കാമനിഷൂദന, ഇവിടെ എനിക്കു കൃപ ചെയ്യണമേ.

Verse 12

भगवानुवाच । अवध्यः सर्वदेवानामजेयः स महाबलः । करिष्यति ग्रहं नूनं राहुः कोपपरायणः । परं तव निशानाथ करिष्येऽहं प्रतिक्रियाम्

ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—രാഹു സർവദേവന്മാർക്കും അവധ്യൻ, അജേയൻ, മഹാബലവാൻ; ക്രോധപരായണനായി അവൻ നിശ്ചയം ഗ്രഹണം വരുത്തും. എങ്കിലും, ഹേ നിശാനാഥാ, നിനക്കായി ഞാൻ പ്രതികാരവിധി ചെയ്യും.

Verse 13

ग्रहणे तव संप्राप्ते स्नानदानादिकाः क्रियाः । करिष्यंति जना लोके सम्यक्छ्रेयःसमन्विताः

നിന്റെ ഗ്രഹണം വന്നെത്തുമ്പോൾ, ലോകത്തിലെ ജനങ്ങൾ സ്നാനം, ദാനം മുതലായ കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്യും; അവ യഥാർത്ഥ ശ്രേയസ്സോടെ സമന്വിതമായിരിക്കും.

Verse 14

ताभिस्तव न संतापः स्वल्पोऽप्येवं भविष्यति । अक्षयं सुकृतं तेषां कृतं कर्म भविष्यति

ആ അനുഷ്ഠാനങ്ങളാൽ നിനക്ക് അല്പമെങ്കിലും ദുഃഖം ഉണ്ടാകുകയില്ല; അവർ ചെയ്ത കര്‍മ്മങ്ങളുടെ പുണ്യം അക്ഷയമായിരിക്കും.

Verse 15

ग्रहणे तव संजाते मम वाक्यादसंशयम् । एतद्भिन्नं त्वया यस्मात्तपोऽर्थं शिखरं गिरेः । चन्द्रोद्भेदमिति ख्यातं तीर्थं लोके भविष्यति

നിന്റെ ഗ്രഹണം സംഭവിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ വചനപ്രകാരം—സംശയമില്ലാതെ—തപസ്സിനായി നീ പർവതശിഖരം ഭേദിച്ചതിനാൽ, ഈ തീർത്ഥം ലോകത്തിൽ ‘ചന്ദ്രോദ്ഭേദ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാകും.

Verse 16

ग्रहणे तव संप्राप्ते योऽत्र स्नानं करिष्यति । न तस्य पुनरेवात्र जन्म लोके भविष्यति

നിന്റെ ഗ്രഹണം വന്നാൽ ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന് ഈ ലോകത്തിൽ വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 17

यो वा सोमदिने स्नानं दर्शनं तत्र चाचरेत् । तव लोके ध्रुवं वासस्तस्य चंद्र भविष्यति

അല്ലെങ്കിൽ സോമദിനത്തിൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ദർശന-പൂജ ആചരിക്കുന്നവന്, ഹേ ചന്ദ്രാ, നിന്റെ ലോകത്തിൽ നിശ്ചയമായും വാസം ലഭിക്കും.

Verse 18

एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चांतर्दधे हरः । चन्द्रोऽपि प्रययौ हृष्टः स्वस्थानं नृपसत्तम

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ഹരൻ അവിടെ നിന്ന് അന്തർധാനം ചെയ്തു. ചന്ദ്രനും ഹർഷത്തോടെ തന്റെ സ്വസ്ഥാനത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ.

Verse 51

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे चन्द्रोद्भेदतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकपंचाशत्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാം അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ ‘ചന്ദ്രോദ്ഭേദ തീർത്ഥമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള അമ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।