
ഈ അധ്യായത്തിൽ പുലസ്ത്യ ഋഷി ദേവഖാത തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമ ഉപദേശിക്കുന്നു. ഇത് പരമ പുണ്യദായകമായ തീർത്ഥം, സ്വയംപ്രസിദ്ധമായ കീർത്തിയുള്ളത്, പണ്ഡിതന്മാർ (വിബുധർ) അംഗീകരിച്ചതെന്നും വർണ്ണിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അവിടെ ശ്രാദ്ധകർമ്മം ചെയ്യാനുള്ള പ്രത്യേകവിധി പറയുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് അമാവാസി ദിനത്തിൽ, കൂടാതെ സൂര്യൻ കന്യാരാശിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സമയത്ത് ദേവഖാതയിൽ ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം മഹാഫലപ്രദമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ കർത്താവിന് ഉന്നത പരലോകഗതി ലഭിക്കുകയും പിതൃകൾക്ക് മോക്ഷോപകാരമായ ഉദ്ധാരവും സിദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ദുര്ഗതിയിൽ പതിച്ച പിതൃകൾക്കും ഇതിൽനിന്ന് ഗുണം ലഭിക്കുന്നു. അവസാനം കൊലോഫൺ പ്രകാരം ഇത് സ്കന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ പ്രഭാസഖണ്ഡം (അർബുദഖണ്ഡം) ഉൾപ്പെട്ട ‘ദേവഖാതോത്പത്തി-മാഹാത്മ്യ’ വിവരണാധ്യായമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । देवखातं ततो गच्छेत्सुपुण्यं तीर्थमुत्तमम् । यत्ख्यातिर्विबुधैः सर्वैः स्वयमेव व्यधीयत
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം അത്യുത്തമവും മഹാപുണ്യദായകവുമായ ദേവഖാത എന്ന തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അതിന്റെ ഖ്യാതി സർവ്വ ദേവന്മാരിലും സ്വയം തന്നെ സ്ഥാപിതമാണ്।
Verse 2
तत्र यः कुरुते श्राद्धममावास्यां विशेषतः । कन्यागते रवौ राजन्स लभेत्परमं पदम् । पितॄन्स तारयत्येव प्राप्तानपि सुदुर्गतिम्
അവിടെ അമാവാസി ദിനത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച്—സൂര്യൻ കന്നിരാശിയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ—ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ, ഹേ രാജാവേ, പരമപദം പ്രാപിക്കും; അത്യന്തം ദുർഗതിയിൽ പതിച്ച പിതൃകളെയും അവൻ തീർച്ചയായും ഉദ്ധരിക്കും।
Verse 45
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे श्रीदेवखातोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचचत्वारिंशोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ മൂന്നാം അർബുദഖണ്ഡത്തിൽ ‘ശ്രീദേവഖാതോത്പത്തി-മാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന നാൽപ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।