Adhyaya 137
ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു—മഹാതപസ്വിയായ മാണ്ഡവ്യ മുനിയെ ഏതു സാഹചര്യത്തിലാണ് ശൂലത്തിൽ (കമ്പത്തിൽ കുത്തി) ഏറിപ്പിച്ചത്? സൂതൻ പറഞ്ഞു—തീർത്ഥയാത്രയിൽ നിരതനായ മാണ്ഡവ്യൻ ആഴമുള്ള ശ്രദ്ധയോടെ ഈ പുണ്യപ്രദേശത്ത് എത്തി, വിശ്വാമിത്രപരമ്പരയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മഹാപാവന തീർത്ഥത്തെ സമീപിച്ചു. അവിടെ പിതൃതർപ്പണം നടത്തി, സൂര്യവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് ‘വിഭ്രാട്’ എന്ന ആവർത്തനപദമുള്ള ഭാസ്കരപ്രിയ സ്തോത്രം ജപിച്ചു. അതിനിടയിൽ ഒരു കള്ളൻ ലോപ്ത്രം (കെട്ട്/പൊതി) മോഷ്ടിച്ച് ആളുകളുടെ പിന്തുടർച്ചയിൽ ഓടുകയായിരുന്നു. മൗനവ്രതധാരിയായ മുനിയെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ പൊതി മുനിയുടെ സമീപത്ത് ഇട്ടിട്ട് ഗുഹയിൽ ഒളിച്ചു. പിന്തുടർന്നവർ വന്ന് മുനിയുടെ മുമ്പിൽ പൊതി കണ്ടു കള്ളൻ പോയ വഴി ചോദിച്ചു. മാണ്ഡവ്യന് കള്ളന്റെ ഒളിത്താവളം അറിയാമായിരുന്നെങ്കിലും മൗനവ്രതം കാരണം ഒന്നും പറഞ്ഞുില്ല. അവർ ആലോചനയില്ലാതെ മുനിയെയേ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന കള്ളനെന്ന് കരുതി വനപ്രദേശത്ത് ഉടൻ ശൂലാരോപണം ചെയ്തു. ഈ വിവരണം മുൻകർമവിപാകം മൂലം ഇപ്പോൾ നിർദോഷനായാലും കഠിനഫലം സംഭവിക്കാമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുകയും, നൈതികവിധി, വ്രതശാസനം, കാരണകാര്യങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണത എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ധർമ്മചിന്ത ഉണർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । केनासौ मुनिशार्दूलो मांडव्यः सुमहातपाः । शूलायां स्थापितः केन कारणेन च नो वद
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—അത്യന്തം മഹാതപസ്വിയായ മുനിശാർദൂലൻ മാണ്ഡവ്യനെ ആരാണ് ശൂലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചത്? ഏതു കാരണത്താലാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്, ഞങ്ങളോട് പറയുക।
Verse 2
सूत उवाच । स मांडव्यो मुनिः पूर्वं तीर्थयात्रां समाचरन् । अस्मिन्क्षेत्रे समायातः श्रद्धया परया युतः
സൂതൻ പറഞ്ഞു—പൂർവകാലത്ത് മുനി മാണ്ഡവ്യൻ തീർത്ഥയാത്ര അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട്, പരമശ്രദ്ധയോടെ ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി।
Verse 3
विश्वामित्रीयमासाद्य सत्तीर्थं पावनं महत् । पितॄणां तर्पणं चक्रे भास्करं प्रति स व्रती
വിശ്വാമിത്രീ എന്ന സത്തീർത്ഥമായ മഹാപാവന തീർത്ഥത്തെ പ്രാപിച്ച്, വ്രതധാരി അദ്ദേഹം ഭാസ്കരനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്തു।
Verse 4
जपन्विभ्राडिति श्रेष्ठं सूक्तं भास्करवल्लभम् । एतस्मिन्नंतरे चौरो लोप्त्रमादाय कस्यचित्
അദ്ദേഹം ‘വിഭ്രാട്’ എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന, ഭാസ്കരനു പ്രിയമായ ശ്രേഷ്ഠ സൂക്തം ജപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, അതിനിടയിൽ ഒരു കള്ളൻ ആരോ ഒരാളുടെ ലോട്ട (ജലപാത്രം) എടുത്തു।
Verse 5
कोपि तत्र समायातः पृष्ठे लग्नैर्जनैर्द्विजाः । ततश्चौरोऽपि तं दृष्ट्वा मौनस्थं मुनिसत्तमम्
ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അപ്പോൾ ചിലർ അവന്റെ പിന്നാലെ ചേർന്ന് അവിടെ എത്തി. കള്ളനും മൗനസ്ഥിതിയിലിരുന്ന മുനിശ്രേഷ്ഠനെ കണ്ടപ്പോൾ—
Verse 6
लोप्त्रं मुक्त्वा तदग्रेऽथ प्रविवेश गुहांतरे । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्ते जना लोप्त्रहेतवे
കള്ളൻ ജലപാത്രം അവന്റെ മുമ്പിൽ വെച്ച് പിന്നെ ഗുഹയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കടന്നു. അതിനിടയിൽ ആ ആളുകൾ ജലപാത്രം തിരികെ നേടാൻ അവിടെ എത്തി.
Verse 7
दृष्ट्वा लोप्त्रं तदग्रस्थं तमूचुर्मुनिपुंगवम् । मार्गेणानेन चायातो लोप्त्रहस्तो मलिम्लुचः । ब्रूहि शीघ्रं महाभाग केन मार्गेण निर्गतः
മുമ്പിൽ വെച്ച ജലപാത്രം കണ്ട അവർ മുനിശ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു—‘ഈ വഴിയിലൂടെയാണ് ജലപാത്രം കൈയിൽ പിടിച്ച് ആ ദുഷ്ട കള്ളൻ വന്നത്. മഹാഭാഗ്യവാനേ, വേഗം പറയുക—അവൻ ഏത് വഴിയിലൂടെ പുറത്തുപോയി?’
Verse 8
स च जानन्नपि प्राज्ञो गुहासंस्थं मलिम्लुचम् । न किंचिदपि चोवाच मौनव्रत परायणः
അവൻ ജ്ഞാനിയായിട്ടും ഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്ന കള്ളനെ അറിഞ്ഞിരുന്നു; എങ്കിലും മൗനവ്രതത്തിൽ പരായണനായതിനാൽ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
Verse 9
असकृत्प्रोच्यमानोऽपि परचिंतासमन्वितः । यदा प्रोवाच नो किंचित्स रक्षंश्चौरजीवितम्
വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചിട്ടും അവൻ മറ്റുള്ളവന്റെ ക്ഷേമം ചിന്തിച്ച് നിലകൊണ്ടു; ഒന്നും പറയാതിരുന്നതുകൊണ്ട് കള്ളന്റെ ജീവൻ അവൻ രക്ഷിച്ചു.
Verse 10
ततस्तैर्मंत्रितं सर्वैरेष नूनं मलिम्लुचः । संप्राप्तः पृष्ठतोऽस्माभिर्मुनिरूपो बभूव ह
അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു—‘ഇവൻ തീർച്ചയായും കള്ളനാണ്. ഞങ്ങൾ പിന്നിൽ നിന്ന് പിന്തുടർന്ന് വന്നതാണ്; അവൻ മുനിയുടെ വേഷം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.’
Verse 11
अविचार्य ततः सर्वैराभीरैस्तैर्दुरात्मभिः । शूलीमारोपितः सद्यो नीत्वा किंचिद्वनांतरम्
അപ്പോൾ ആ ദുഷ്ടസ്വഭാവമുള്ള ആഭീരർ ആലോചനയില്ലാതെ അവനെ ഉടൻ വനത്തിലെ ഒരു സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി ശൂലത്തിൽ കുത്തി ഉയർത്തി।
Verse 12
एवं प्राप्ता तदा शूली मुनिना तेन दारुणा । पूर्वकर्मविपाकेन दोषहीनेन धीमता
ഇങ്ങനെ അന്നേ സമയം പൂർവകർമ്മവിപാകത്താൽ, ദോഷരഹിതനും ധീമാനുമായ ആ ഭീകര മുനിയാൽ ശൂലധാരി (ശിവൻ) സമീപിക്കപ്പെട്ടു।