Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 101

सत्यलोकं गताः सर्वे भुगुणा नोदिता भृशम् । वेदवाक्यैश्च विविधैः कालकूटं शतशस्ततः । देवा नास्त्यत्र संदेहः सत्यं सत्यं वदामि वः

satyalokaṃ gatāḥ sarve bhuguṇā noditā bhṛśam | vedavākyaiśca vividhaiḥ kālakūṭaṃ śataśastataḥ | devā nāstyatra saṃdehaḥ satyaṃ satyaṃ vadāmi vaḥ

ഭൃഗുവിന്റെ ശക്തമായ പ്രേരണയാൽ എല്ലാവരും സത്യലോകത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ വിവിധ വൈദികവാക്യങ്ങളാൽ അവർ കാലകൂടവിഷത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും ശമിപ്പിച്ചു. ഹേ ദേവന്മാരേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല—സത്യം സത്യം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു.

सत्यलोकम्to Satyaloka
सत्यलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य-लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सत्यस्य लोकः)
गताःwent / having gone
गताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘gone/having gone’ (finite-verb sense with ellipsis of ‘असन्’)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (देवाः/भृगवः इत्यादि)
भृगवःthe Bhṛgus (sages)
भृगवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
उदिताःurged / prompted
उदिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद् + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (भृगवः) — ‘prompted/urged’
भृशम्greatly, intensely
भृशम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
वेदवाक्यैःby Vedic statements
वेदवाक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेद-वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (वेदस्य वाक्यानि)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विविधैःvarious
विविधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (वेदवाक्यैः)
कालकूटम्Kālakūṭa (poison)
कालकूटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकालकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शतशःhundreds of times / in hundreds
शतशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशतशः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (distributive adverb: ‘by hundreds’)
ततःthen / from there
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: ‘thereupon/from there’)
देवाःO gods / the gods
देवाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि पाठान्तर-सम्भवः
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सत्यम्truly
सत्यम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे नपुंसक-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत् (indeclinable usage: ‘truly’)
सत्यम्truly
सत्यम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formपुनरुक्ति-बलार्थम्; अव्ययीभावे क्रियाविशेषणवत्
वदामिI say
वदामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन
वःto you (pl.)
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन (enclitic pronoun); अत्र सम्प्रदानार्थे ‘to you’

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Listener: Devas (addressed) / primary audience of the narration

Scene: Devas, urged by Bhṛgu, ascend to luminous Satyaloka; waves of dark-blue poison are countered by concentric rings of Vedic syllables, as if mantras form a protective mandala; the narrator seals the claim with a double ‘truth’ affirmation.

B
Bhṛgu
S
Satyaloka
V
Veda
K
Kālakūṭa
D
Devas

FAQs

In crisis, refuge is sought in higher wisdom—Vedic truth (śruti) is portrayed as a stabilizing, protective force.

The narrative belongs to Kedārakhaṇḍa’s sacred landscape, though the immediate location named is Satyaloka (a cosmic realm).

Vedic recitation is implied as a remedy, but no specific mantra, vrata, or procedure is detailed in this verse.