Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 6›Shloka 37
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

स्थिता या केतकीच्छायामुवाच मधुरं वचः । तस्या वचनमाकर्ण्य सर्वलोकपितामहः । उवाच प्रहसन्वाक्यं छलोक्त्या सुरभिं प्रति

Transliteration

sthitā yā ketakīcchāyāmuvāca madhuraṃ vacaḥ | tasyā vacanamākarṇya sarvalokapitāmahaḥ | uvāca prahasanvākyaṃ chaloktyā surabhiṃ prati

Translation

കേതകിയുടെ നിഴലിൽ നിന്നുകൊണ്ട് അവൾ മധുരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു. അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സർവലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് ചിരിച്ചു, വഞ്ചനാഭാവമുള്ള വാക്കുകളാൽ സുരഭിയോട് പറഞ്ഞു.

Word by Word
स्थिताstanding
स्थिता:
Kriya (participial predicate)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (she) standing
याwho
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
केतकीच्छायाम्in the ketakī’s shade
केतकीच्छायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकेतकी + छाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; केतक्या: छाया (in the shade of ketakī)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मधुरम्sweet
मधुरम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (vacaḥ इत्यस्य)
वचःwords/speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + कर्ण्/श्रु (धातु) → आकर्ण्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वकालिक; अर्थ: श्रुत्वा/आश्रुत्य
सर्वलोकपितामहःthe grandsire of all worlds (Brahmā)
सर्वलोकपितामहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + लोक + पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वेषां लोकानां पितामहः (Brahmā)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रहसन्laughing
प्रहसन्:
Kriya (concomitant action)
TypeVerb
Rootप्र + हस् (धातु) → प्रहसत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (Present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभाव (while laughing)
वाक्यम्a statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
छलोक्त्याwith deceptive words
छलोक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootछल + उक्तिः (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; छलयुक्ता उक्तिः (deceptive speech)
सुरभिम्Surabhī
सुरभिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रतिtowards/to
प्रति:
Sampradana/Direction (towards)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय/पूर्वसर्ग (preposition), लक्ष्यवाचक
Speaker

Narrator (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa in Māheśvarakhaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ketakī (as ritual-symbol locus within the kathā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Under the ketakī’s shade, Surabhī speaks sweetly; Brahmā, smiling/laughing, replies with a deceptive intention—an intimate but morally charged exchange.

Characters & Entities
B
Brahmā
S
Surabhī
K
Ketakī

FAQs

Even sweet speech can conceal deceit; Dharma upholds truthfulness (satya) as a foundation of spiritual merit.

The broader setting is Kedāra (Kedarnath sacred region) within the Kedārakhaṇḍa, though this verse itself is narrative rather than a direct tirtha-phala statement.

None in this verse; it sets up a narrative moment about testimony and truth.

←Previous Verse
Next Verse→