Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

ऋषीणामाश्रमं शुद्धं किमर्थं नो निषीदसि । तयोक्तोऽपि तदा शंभुर्बभाषे प्रहसन्निव

ṛṣīṇāmāśramaṃ śuddhaṃ kimarthaṃ no niṣīdasi | tayokto'pi tadā śaṃbhurbabhāṣe prahasanniva

“ഇത് ഋഷിമാരുടെ ശുദ്ധ ആശ്രമമാണ്; നീ എന്തുകൊണ്ട് ഇരുന്ന് വിശ്രമിക്കുന്നില്ല?” എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും ശംഭു അപ്പോൾ പുഞ്ചിരിയോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

ऋषीणाम्of sages
ऋषीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
आश्रमम्hermitage
आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
शुद्धम्pure
शुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (आश्रमम्-विशेषण)
किम्-अर्थम्why / for what purpose
किम्-अर्थम्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (for what reason)
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formषष्ठी (6th), बहुवचन; एन्क्लिटिक रूप (our)
निषीदसिyou sit down
निषीदसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-षद् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तयाby her
तया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
उक्तःaddressed / spoken to
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृदन्त (क्त, past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिeven / also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: even/also)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
शम्भुःŚambhu
शम्भुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
बभाषेspoke
बभाषे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
प्रहसन्smiling / laughing
प्रहसन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-हस् (धातु)
Formकृदन्त (शतृ, वर्तमान कृदन्त/Present participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक निपात (comparative particle)

ṛṣibhāryā (question) and Narrator (transition to Śiva’s reply)

Tirtha: Kedāra āśrama-tīrtha ambience

Type: kshetra

Scene: The woman points to the clean hermitage space, inviting the beggar-form Śambhu to sit; Śambhu responds with a gentle, knowing smile.

Ś
Śambhu (Śiva)
ṛṣayaḥ (sages)
Ā
āśrama

FAQs

Honoring guests through simple acts—inviting them to sit and rest—reflects dharma and sanctifies the āśrama.

Kedāra’s hermitage landscape, as narrated in Kedārakhaṇḍa’s sthala-māhātmya.

Implicit hospitality: offering āsana (a seat/rest) to a guest or mendicant.