Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

दधीचिरुवाच । सर्वेषामृषिवर्याणां सुराणां भावितात्मनाम् । अनयोऽयं महाञ्जातो विना तेन महात्मना

dadhīciruvāca | sarveṣāmṛṣivaryāṇāṃ surāṇāṃ bhāvitātmanām | anayo'yaṃ mahāñjāto vinā tena mahātmanā

ദധീചി പറഞ്ഞു—എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിമാരിലും ശുദ്ധചിത്തരായ ദേവന്മാരിലും, ആ മഹാത്മാവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഈ മഹാ അനർത്ഥം സംഭവിച്ചു.

दधीचिःDadhīci
दधीचिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदधीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ऋषिवर्याणाम्/सुराणाम्)
ऋषिवर्याणाम्of the best sages
ऋषिवर्याणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) + वर्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-तत्पुरुष (वर्याः ऋषयः = excellent sages), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
भावितात्मनाम्of the self-controlled / purified-souled
भावितात्मनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootभावित (कृदन्त) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष (भावितः आत्मा येषाम् = those whose selves are purified/controlled), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण
अनयःmisfortune / impropriety
अनयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
महान्great
महान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
जातःarisen / occurred
जातः:
Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त; born/arisen), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
विनाwithout
विना:
Sambandha (Exclusion/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय (preposition-like indeclinable), तृतीया-अर्थे (without)
तेनby/with that (him)
तेन:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
महात्मनाwith the great-souled one
महात्मना:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् आत्मा यस्य/महान् आत्मा = great-souled), पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Dadhīci

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: The assembled ṛṣis/ritviks and devas present at the rite

Scene: Dadhīci rises and laments: despite many purified sages and gods, a great calamity has arisen because the great-souled one is not present; faces show concern and dawning realization.

D
Dadhīci
Ṛṣis
S
Suras (Devas)

FAQs

Even among the wise, dharma is safeguarded by humility and right allegiance; the absence of a truly great soul can allow disorder to grow.

Kedāra/Kedārakṣetra is the setting (Kedārakhaṇḍa), though this verse focuses on the moral crisis rather than a site-description.

No explicit ritual is prescribed in this verse.