Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 72

उपचारैः षोडशभिर्लिंगरूपी सदा शिवः । पूज्यः प्रदोषवेलायां नृभिः सर्वार्थसिद्धये

upacāraiḥ ṣoḍaśabhirliṃgarūpī sadā śivaḥ | pūjyaḥ pradoṣavelāyāṃ nṛbhiḥ sarvārthasiddhaye

പ്രദോഷസമയത്ത് ഷോഡശോപചാരങ്ങളാൽ ലിംഗരൂപനായ സദാശിവനെ മനുഷ്യർ പൂജിക്കണം; സർവാർത്ഥസിദ്ധി ലഭിക്കും।

उपचारैःwith offerings/services
उपचारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
षोडशभिःwith sixteen
षोडशभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Numeral adjective, Instrumental (3rd), Plural
लिङ्गरूपीin the form of the liṅga
लिङ्गरूपी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular; विशेषण
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (क्रियाविशेषण) — temporal adverb
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular
पूज्यःto be worshipped
पूज्यः:
Vidheyavisheshana (Predicative qualifier/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + य (कृत्-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (यत्/य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — gerundive/obligatory passive participle; Masculine, Nominative, Singular
प्रदोषवेलायाम्at the time of pradoṣa (twilight)
प्रदोषवेलायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रदोष (प्रातिपदिक) + वेला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन — Feminine, Locative (7th), Singular
नृभिःby men/devotees
नृभिः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (कर्ता-करण-भावे), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
सर्वार्थसिद्धयेfor the accomplishment of all aims
सर्वार्थसिद्धये:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन — Feminine, Dative (4th), Singular

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/śaunaka-ādi audience (Purāṇic setting)

Scene: At Himalayan Kedāra, devotees perform ṣoḍaśopacāra pūjā to a stone liṅga at pradoṣa twilight; lamps flicker, incense rises, snow-peaks glow faintly behind the temple.

S
Sadāśiva
L
Liṅga
P
Pradoṣa

FAQs

Regular, complete worship of the Liṅga at sacred times aligns life with dharma and supports the fulfillment of worthy aims.

Kedāra/Kedārakṣetra in the Skanda Purana’s Kedārakhaṇḍa.

Pradoṣa-kāla worship of the Śiva Liṅga with the sixteen upacāras (ṣoḍaśopacāra).