Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52

लोमश उवाच । एवं स्तुतो गणेशेन भगवान्भूतभावनः । यदुत्थितं कालकूटं लोकसंहारकारकम्

lomaśa uvāca | evaṃ stuto gaṇeśena bhagavānbhūtabhāvanaḥ | yadutthitaṃ kālakūṭaṃ lokasaṃhārakārakam

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—ഗണേശൻ ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ഭൂതഭാവനനായ ഭഗവാൻ ലോകസംഹാരകാരകമായി ഉദ്ഭവിച്ച കാലകൂടവിഷത്തേക്കു ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു।

lomaśaḥLomaśa
lomaśaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootlomaśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
evamthus
evam:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारार्थे अव्यय (thus/in this manner)
stutaḥpraised
stutaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootstu (धातु) + kta (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (praised)
gaṇeśenaby Gaṇeśa
gaṇeśena:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootgaṇeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
bhagavānthe Lord
bhagavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
bhūtabhāvanaḥnurturer of beings
bhūtabhāvanaḥ:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + bhāvana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (bhūtānāṃ bhāvanaḥ = nurturer/creator of beings)
yatwhich
yat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
utthitamarisen
utthitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootud√sthā (धातु) + kta (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (arisen)
kālakūṭamKālakūṭa (deadly poison)
kālakūṭam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + kūṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (kāla-iva kūṭam / kāla-kūṭa as proper name of poison)
lokasaṃhārakārakamcausing the destruction of the worlds
lokasaṃhārakārakam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootloka (प्रातिपदिक) + saṃhāra (प्रातिपदिक) + kāraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (lokasya saṃhāraṃ karoti iti)

Lomaśa

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Unnamed audience within the Kedāra kathā frame (traditionally sages/pilgrims)

Scene: Lomaśa narrates as the scene widens: Śiva, praised by Gaṇeśa, turns toward the rising Kālakūṭa—dark, potent, world-ending—while devas and sages watch in awe and fear.

L
Lomaśa
G
Gaṇeśa
Ś
Śiva (as Bhūtabhāvana)
K
Kālakūṭa

FAQs

Devotional praise draws divine intervention: the Lord who sustains beings responds when the worlds face annihilation.

Kedāra-kṣetra is the broader sacred setting of Kedārakhaṇḍa.

None; it transitions from hymn to the saving act against the poison.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App