Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

यदि न क्रियते पानमंगप्रक्षालनं तथा । तत्किमर्थं पूर्तधर्माः क्रियन्ते धर्मशालिभिः

yadi na kriyate pānamaṃgaprakṣālanaṃ tathā | tatkimarthaṃ pūrtadharmāḥ kriyante dharmaśālibhiḥ

കുടിക്കലും അംഗപ്രക്ഷാളനവും ചെയ്യരുതെങ്കിൽ, ധർമ്മശീലികൾ പൊതുപുണ്യമായ പൂർതധർമ്മകർമ്മങ്ങൾ എന്തിനാണ് ചെയ്യുന്നത്?

यदिif
यदि:
Avyaya (Condition/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय, शर्तार्थक (conditional conjunction: if)
not
:
Avyaya (Negation/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation)
क्रियतेis done
क्रियते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive: is done)
पानम्drinking
पानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अङ्गप्रक्षालनम्washing of the limbs
अङ्गप्रक्षालनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक) + प्रक्षालन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'अङ्गानां प्रक्षालनम्'
तथाlikewise
तथा:
Avyaya (Manner/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारार्थक (adverb: likewise/so)
तत्then
तत्:
Avyaya (Discourse/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोग (particle: then/that being so)
किम्why
किम्:
Avyaya (Question/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोग, प्रश्नार्थक (interrogative particle: why/what)
अर्थम्purpose
अर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
पूर्तधर्माःacts of pūrta-dharma (public meritorious works)
पूर्तधर्माः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूर्त (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे: 'पूर्ताः धर्माः' (acts of public merit)
क्रियन्तेare performed
क्रियन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive: are done)
धर्मशालिभिःby the righteous
धर्मशालिभिः:
Karana (Agent-in-passive/कर्ता-तृतीया)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + शालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); तत्पुरुष: 'धर्मे शालिनः' (possessing dharma)

Bhīma

Type: tirtha

Scene: A rhetorical scene: speaker indicates a well/step-tank and a dharmaśālā, questioning the point of building them if water use is forbidden; pilgrims nearby with water pots.

B
Bhīma

FAQs

Charitable public works have dharmic purpose—supporting life through water and cleanliness—so practice should align with that intent.

None by name; the verse speaks broadly about ponds/water-works and their dharmic rationale.

It indirectly supports drinking water and aṅga-prakṣālana as legitimate aims of dharmic water-reservoirs and tīrtha facilities.