Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

एवमुक्ते गुहेनाथ धर्मो वचनमब्रवीत् । सत्यमेतद्यदर्होऽयं महीसागरसंगमः

evamukte guhenātha dharmo vacanamabravīt | satyametadyadarho'yaṃ mahīsāgarasaṃgamaḥ

ഗുഹനാഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ധർമ്മം മറുപടി പറഞ്ഞു—ഇത് സത്യമാകുന്നു; ഈ ഭൂമി–സമുദ്ര സംഗമം നിസ്സംശയം പരമ പൂജ്യതയ്ക്ക് അർഹമാണ്.

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
उक्तेwhen (this) was said
उक्ते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute: 'when it was said')
गुहेनby Guha (Kārttikeya)
गुहेन:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक; कार्त्तिकेय-नाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
नाथO lord
नाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
धर्मःDharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
सत्यम्true
सत्यम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाक्ये विधेय (predicate nominal)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्that/which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative particle introducing clause)
अर्हःworthy
अर्हः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महीसागर-संगमःthe confluence of land and ocean
महीसागर-संगमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः

Dharma (personified)

Tirtha: महीसागर-संगम

Type: sangam

Scene: Guha/Skanda तेजस्वी रूप में; सामने ‘धर्म’ मानवरूप/देव-रूप में सत्य-स्वीकृति देता है; पृष्ठभूमि में संगम का दिव्य प्रकाश।

G
Guha (Skanda/Kārttikeya)
D
Dharma
S
Sāgara (ocean)

FAQs

Dharma affirms the sanctity of a saṅgama—holy geography is validated when aligned with righteous recognition and reverence.

A mahī–sāgara saṅgama (river/land meeting the ocean), i.e., a sacred coastal confluence praised as especially worthy.

No explicit rite is stated here; the verse functions as a declaration of the tirtha’s worthiness, implying merit in visiting and honoring it.