Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 143

Devanagari script

यश्चाश्विने कृष्णचतुर्दशीदिने रात्रौ समभ्यर्चति लिंगमेतन् । स्नात्वा अहल्यासरसि प्रधाने श्रद्धाय सर्वं प्रविधाय भक्तितः

Transliteration

yaścāśvine kṛṣṇacaturdaśīdine rātrau samabhyarcati liṃgametan | snātvā ahalyāsarasi pradhāne śraddhāya sarvaṃ pravidhāya bhaktitaḥ

Translation

കൂടാതെ, ആശ്വിന മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുര്ദശിയുടെ രാത്രിയിൽ ഈ ലിംഗത്തെ സമ്യകമായി അർച്ചിക്കുന്നവൻ—പ്രധാനമായ അഹല്യാ സരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ശ്രദ്ധയോടും ഭക്തിയോടും കൂടി എല്ലാ വിധികളും നിർവ്വഹിച്ച്—

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

• आश्विने: in (the month) Āśvina
• आश्विने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: आश्विन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; मास-विशेषण (in the month of Āśvina)

• कृष्णचतुर्दशीदिने: on the day of the dark fortnight’s fourteenth (caturdaśī)
• कृष्णचतुर्दशीदिने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (कृष्णायां चतुर्दश्यां दिने)

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• समभ्यर्चति: worships duly
• समभ्यर्चति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-अभि-अर्च् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• अहल्यासरसि: in Ahalyā’s lake
• अहल्यासरसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहल्या (प्रातिपदिक) + सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (अहल्यायाः सरसि)

• प्रधाने: chief, principal
• प्रधाने: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (qualifying सरसि)

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रविधाय: having duly performed/arranged
• प्रविधाय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-वि-धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-प्रयोगः (absolutive/gerund; irregular/variant form for प्रविधाय = having arranged/performed)

• भक्तितः: out of devotion
• भक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणे (out of devotion)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ahalyā-saras

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Autumn night at a lakeside tīrtha: pilgrims bathe at dusk, then proceed with lamps to a liṅga shrine for nocturnal worship on kṛṣṇa caturdaśī; atmosphere of faith and ritual precision.

Characters & Entities

• Āśvina
• Kṛṣṇa-caturdaśī
• Ahalyā-saras
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful observance—tīrtha-bath plus night worship of Śiva—intensifies spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ahalyā-saras (Ahalyā Lake) together with the Gautama-established Liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna in Ahalyā-saras and night-time arcana of the liṅga on Āśvina kṛṣṇa caturdaśī.