Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 24

तं कामं प्राप्तवान्धीमान्परां मुदमुपागतः । अहल्यया समायोगमेतत्तीर्थप्रभावतः

taṃ kāmaṃ prāptavāndhīmānparāṃ mudamupāgataḥ | ahalyayā samāyogametattīrthaprabhāvataḥ

ആ ധീമാൻ തന്റെ അഭിലഷിതം ലഭിച്ച് പരമാനന്ദത്തിലേക്ക് എത്തി; ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അഹല്യയുമായി സമാഗമം ലഭിച്ചു।

तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कामम्desire, wish
कामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; 'तम्' इति विशेष्य
प्राप्तवान्having attained
प्राप्तवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + क्तवत् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्तवत्-प्रत्यय, past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः; 'having obtained'
धीमान्wise
धीमान्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं (गौतमस्य)
पराम्supreme, great
पराम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं 'मुदम्'
मुदम्joy
मुदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
उपागतःattained, reached
उपागतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle used actively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having reached/attained'
अहल्ययाwith Ahalyā
अहल्यया:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootअहल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सह/साधन (with/by)
समायोगम्union, meeting
समायोगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम् + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
एतत्this
एतत्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं 'समायोगम्'
तीर्थप्रभावतःdue to the power of the tīrtha
तीर्थप्रभावतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतीर्थ + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान/हेतु (from/because of); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (तीर्थस्य प्रभावः)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: kund

Listener: Arjuna (Phālguna)

Scene: Gautama rises from austerity as the desired reunion is granted; the tīrtha glows, and the atmosphere shifts from sorrow to supreme joy, suggesting divine sanction through the waters’ power.

A
Ahalyā
G
Gautama Ṛṣi
K
Koṭitīrtha (implied)
T
Tīrtha-prabhāva

FAQs

The merit-force of a tīrtha (tīrtha-prabhāva) can consummate the fruit of sustained tapas.

The same Koṭitīrtha referenced earlier, praised for its extraordinary spiritual efficacy.

No explicit rite is commanded here; it emphasizes the result (phala) granted by tīrtha-prabhāva.